352286612
  • BIST 100

    10165,50%1,14
  • DOLAR

    32,30% -0,01
  • EURO

    35,06% 0,57
  • GRAM ALTIN

    2412,25% 0,23
  • Ç. ALTIN

    3870,48% 0,08

Müslüman Doğu'nun İlk Demokratik Cumhuriyeti

Doğunun ve İslam dünyasının ilk demokratik devlet yapısını oluşturan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, bağımsızlığımızı ilan ederek halkımızın bağımsızlık kararlılığını ortaya koymuştur.

DÜNYA 27.05.2024 22:19:00 0
Müslüman Doğu

28 Mayıs 1918'de Azerbaycan halkı kendi ve Doğu'nun ilk demokratik, yasal, dünyevi ve parlamentar cumhuriyetini kurdu.

Bağımsızlık Bildirgesi halkımızın bağımsızlık duygusunu daha da güçlendirdi. 28 Mayıs 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Milli Konseyi, Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzalayarak Azerbaycan'ın bağımsızlığını dünyaya ilan etmiş ve halkımızın asırlardır süren devletçilik geleneklerini sürdürmüştür. Bağımsız, özgür, demokratik bir cumhuriyet kurmayı hedefleyen Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, kendi kaderini tayin etme yeteneğini ortaya koymuştur.

Sadece 23 ay varlığını sürdüren Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Müslüman Doğu'da demokratik geleneklerin oluşmasında önemli etkisi oldu. Kısa sürede Azerbaycan'ın ilk parlamentosu ve hükümeti kurulmuş, devlet nitelikleri oluşturulmuş, devlet inşası alanında önemli tedbirler alınmış, Cumhuriyetin uluslararası ilişkiler sisteminde tanınması, Azerbaycan'ın uluslararası ilişkiler sisteminde tanınması ve  ulusal çıkarların diplomatik düzeyde korunması   yönünde  önemli adımlar atılmıştır. Yeni faaliyete geçen parlamentonun kabul ettiği yasalar, ulusal bağımsızlığın güçlendirilmesinde, ülkede siyasi, ekonomik ve kültürel kalkınmanın sağlanmasında, demokratik ilkelerin tesbit edilmesinde temel rol oynadı.

Azerbaycan vatandaşlık enstitüsünün kurulması, milli ordunun oluşturulması gibi gerçekler devletlik geleneklerinin oluşmasında önemli rol oynamıştır. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, kuruluşunun ilk günlerinden itibaren halkın iktidarı ve halkın eşitliği ilkelerini esas alarak, ülkenin tüm vatandaşlarına eşit haklar vererek ırksal, ulusal, dinsel ve sınıfsal eşitsizliği ortadan kaldırmıştır. Devlet bayrağı, Azerbaycan vatandaşlığı tasis edildi. Milli Ordu kuruldu ve Kafkas İslam Ordusu ile birlikte Bakü işgalcilerden kurtarıldı. Kısa bir süre içinde oldukça ilerici sayılabilecek hükümler içeren çok sayıda yasa kabul edildi.

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti hükümetinin dış politikasının temel hedefi yeni oluşturulan devleti dünyaya tanıtmaktı. Ulusal hükümetin önündeki temel görevlerden biri, dünya siyasi düzeninin yeniden yapılandırıldığı bir dönemde, Paris Barış Konferansı'nda Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin müttefik devletler tarafından tanınmasını sağlamak ve Azerbaycan ile diplomatik ilişkiler kurmaktı. Dünyanın önde gelen devletleri ile diplomatic alakaların kurulmasını tamin etmek idi. Bu nedenle öncelikle bazı Avrupa ülkelerine yeni bir devletin kurulmasına ilişkin resmi bilgiler gönderildi. Dünya toplumu tarafından tanınan Halk Cumhuriyeti'nin faaliyetleri sayesinde ülkemizin uluslararası hukuka konu olması, Nisan 1920'deki Bolşevik işgalinden sonra Azerbaycan'ın bir devlet olarak dünya siyasi haritasından çıkmasını önlemiş oldu.

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti halkın milli bilincini geri kazandırdı. Avrupa demokratik değerlerini Doğu kültürünün özellikleriyle birleştiren Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, halkımızın milli ve siyasi bilincinin ve yüksek kültürünün sonucuydu. Kendine bağımsız, özgür, demokratik bir cumhuriyet inşa etme hedefini koyan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, halkın milli bilincini kendine döndürmüş, kendi kaderini belirleyebileceğini göstermişdi.

23 ayda elde edilen ana başarılar. Ağustos 1918'de "Mahalle eğitiminin ve okulların millileştirilmesi hakkında" kararla eğitim kurumlarında anadilde eğitime başlandı. Eylül 1919'da Halk Cumhuriyeti Parlamentosu Bakü'de bir üniversite açılmasına ilişkin yasayı kabul etti. Bakü Devlet Üniversitesi Nizamnaməsinin  kabul edilmesi ve faaliyete geçmesi, milli ve profesyonel personelin yetiştirilmesi yolunda önemli bir adımdı. Halk Cumhuriyeti döneminde üniversitenin yanı sıra diğer yüksek ve orta öğretim kurumları ile kültür merkezlerinin de açılması için hazırlıklar yapıldı. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, hükümetin inşasında adalet alanına önem vermiş ve Cumhuriyetin kurulduğu gün olan 28 Mayıs 1918'de Adalet Bakanlığı kurulmuştur. Aynı zamanda yargı organlarının ve mahkemelerin faaliyetlerini düzenleyen çok sayıda kararlar da kabul edildi. Böylece 14 Kasım 1918'de Azerbaycan Adliye Odası'nın Statüsü, 22 Kasım'da da Adalet Bakanlığı'nın Statüsü onaylandı.

"Bağımsızlığı korumak ve sürdürmek, bu bağımsızlığı kazanmaktan çok daha zor bir görevdi" - Büyük Önder Haydar Aliyev.

18 Ekim 1991'de "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Devlet Bağımsızlığına Dair" Anayasa Kanunu kabul edildi. Anayasa Kanunu'nda 28 Mayıs 1918 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi'ne atıf yapılarak Azerbaycan Cumhuriyeti'nin, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin halefi olduğu tespit edilmiş.

Ulu Önder Haydar Aliyev'in sorumluluğu, siyasi iradesi ve özverisi sayesinde Azerbaycan devletini koruyabildi. 20. yüzyılın sonunda Azerbaycan bağımsızlığına kavuşmuş ve egemenliğini korumayı başarmıştır. Siyasi ve ekonomik açıdan zorlu bir dönemde yeniden iktidara dönen Büyük Önder Haydar Aliyev, Azerbaycan'ın devletinin korunması için kararlı tedbirler almış ve ülkede kalıcı sosyo-politik istikrar sağlamıştır. Bağımsızlık kazanmak karmaşık bir süreçtir ancak bunu sürdürmek daha zor ve sorumluluk gerektiren bir iştir. O dönemde bir yandan Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarına yönelik saldırganlığı, diğer yandan iç çatışmalar ülkeyi zor durumda bırakıyordu. İşte böyle bir ortamda halkın ısrarıyla iktidara gelen Ulu Önder, devletimizin ve devletliğimizin kurtarıcısı oldu.

Küçük bir ülke, Büyük Önder Haydar Aliyev'in başarılı politikası sayesinde dünyada tanınan etkili bir devlet haline geldi. Ancak Büyük Önderin iktidara gelmesinden sonra Azerbaycan jeopolitik fırsatlarını değerlendirmeye başladı.

Ulu Önder Haydar Aliyev'in cumhuriyette başarıyla uyguladığı politika, halkımızın tarihi ve kültürel hafızasını yeniden canlandırdı, milli bilinci geliştirdi, Azerbaycancılık ideolojisi ve onun ideolojisi ışığında bağımsızlık hayallerinin güçlenmesinin temelini oluşturdu.

İlk defa büyük lider Haydar Aliyev, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi'nin oturumunda resmi devlet bayrağı olarak üç renkli bayrağı resmen kaldırdı. Böylece 17 Kasım 1990 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi Başkanı, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Milli Liderimiz Haydar Aliyev   tarafından başlatılan ve yönetilen oturumda Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin üç renkli milli bayrağı, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin devlet bayrağı olarak kabul edildi. Böylece bağımsızlığa giden yolun temeli atılmış oldu. Sovyetler Birliği'nin var olduğu bir ortamda böyle cesur bir adım atmak, Büyük Önder'in halkına ve devletine ne kadar bağlı olduğunu, bu yolda ne kadar cesur ve yenilmez olduğunu bir kez daha gösterdi.

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin bir emaneti olarak bugün işgalden kurtarılan Şuşa'da Azerbaycan Bayrağını dalgalandırmak, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in devletinin gelecek nesillere unutulmaz bir mirasıdır.

Bugün Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in liderliğinde demokratik, hukuki, laik bir devlet inşa etme süreci, sivil toplum, siyasi, ekonomik ve sosyal reformlar başarıyla uygulanıyor, ülke ekonomisi sürekli gelişiyor, temel tedbirler alınıyor Nüfusun sosyal korumasının güçlendirilmesi için önlemler alınıyor.

 Bağımsızlık Bildirgesi anıtı, devlet geleneklerine bağlılığın bir sembolüdür.  25 Mayıs 2007 tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de İstiglaliyet Caddesi üzerinde devlet başkanının girişimiyle Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti onuruna dikilen Bağımsızlık Bildirgesi anıtının resmi açılış törenine katıldı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 90. yıl dönümü ve Cumhuriyetin 100. yıl dönümüne ilişkin kararnameleri, ulusal hafızanın oluşması sürecinde büyük önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ülkemizde 2018 yılını "Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Yılı" olarak ilan etmesi, Azerbaycan'ın devlet tarihinde çok önemli ve onurlu bir aşama olan Doğu'daki ilk parlamenter cumhuriyetin öneminin kanıtıdır. Her zaman yüksek tutulmakta, aynı zamanda devlet geleneklerine de büyük değer verilmektedir. "Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 100. Yıldönümü (1918-2018)" jübile madalyası, 1 Mayıs 2018 tarihli Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu iletasis olunmuştur.

15 Ekim 2021'de Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Bağımsızlık Günü" Kanunu kabul edildi. Söz konusu Kanunla 28 Mayıs Bağımsızlık Günü, 18 Ekim ise Bağımsızlık Restorasyon Günü olarak ilan edildi. 28 Mayıs'ın Bağımsızlık Günü, 18 Ekim'in ise Bağımsızlık Restorasyon Günü olarak belirlenmesi, Azerbaycan'ın devlet egemenliğinin 1918 yılında kurulduğu gerçeğine dayanmaktadır. Bu, toprak bütünlüğünü yeniden tesis eden modern Azerbaycan'ın, 1918'de kurulan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin tam teşekküllü halefi olduğunu göstermektedir.

Geçtiğimiz yıllarda atılan her adım, alınan her karar, yerli Azerbaycan topraklarının işgalden kurtarılmasına hizmet etti. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Başkomutan olarak yoğun çalışmaları sonucunda Azerbaycan toprak bütünlüğünü yeniden kazanmış, milletimiz dünyada savaşan, savaşan ve galip gelen bir millet olarak tanınmıştır. Her yöndeki başarı ve başarıların tek amacı vardı: İşgal altındaki topraklarımızın düşmandan kurtarılması ve Azerbaycan'ın tüm sınırlarında bayrağımızın dalgalanması.

Bugün Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in liderliğinde demokratik, hukuki, laik bir devlet inşa etme süreci devam ediyor. Sivil toplum, siyasi, ekonomik ve sosyal reformlar başarıyla uygulanıyor, ülke ekonomisi sürekli gelişiyor ve nüfusun sosyal korumasının güçlendirilmesi için temel tedbirler alınıyor. İlham Aliyev, bağımsızlık ve egemenliğin korunması konusunda kararlı bir duruş sergileyerek, Azerbaycan'ı güçlü ve bağımsız bir ülke olarak dünyada tanınır hale getirmiştir. "Bağımsızlığımız sonsuzdur, geri döndürülemez, sarsılmaz! Yaşasın güçlü, bağımsız Azerbaycan!" sözleriyle, Azerbaycan'ın geleceğe olan güvenini ve kararlılığını vurgulamaktadır.

 

Doç. Dr. Çınara Kahramanova
Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dili Anabilim Dalı

 


Yazar Ömer Faruk Solmaz ile Söyleşiler...

Adagan Teknoloji, yeni e-ticaret platformunun açılışını gururla duyuruyor

KOÜ İşletme’de Etiyopyalı birinci

Kartlı ödemede yeni dönem

Palet fabrikasındaki yangına müdahale sürüyor

İKTAV Başkanı Kahraman: “Eskihisar Kalesi Palekanon Savaşı müzesi haline getirilmelidir”

Tarihçiler, Palekanon Savaşı'nın yıldönümünü Gebze’de kutladı!

Ramazan Ömeroğlu, Dilovası’nın geleceği için çalışıyor

Milli takımlarda Darıca farkı

KOTO’nun yeni üyeleri, bilgilendirme toplantısında buluştu

Palet fabrikasında yangın!

Vali Yavuz, Aşırı Sıcaklar İçin Uyardı!

Vali Yavuz, Aşırı Sıcaklar İçin Uyardı!

Minikler Çanakkale’yi gezdi

Başkan kocaman, özel çocukların hayır panayırında

Gazeteciyi öldüresiye dövmüşlerdi, tanık "Yere düştüler" dedi

Büyükşehir zabıtasından bayram öncesi denetim

Kartepeli izciler Ormanya ve Gayret’i gezdi

Otomobil tır ve tabela direğine çarptı: 4 yaralı

CHP'li vekiller İmamoğlu'nu tebrik etti

Kocaeli'de Ormanlara Giriş Yasaklandı!

Darıca'da sinek istilası!

Bugün hangi eczaneler nöbette?

Kocaeli'de hava durumu nasıl olacak?

Dolar - euro kaç TL?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Kara Yollarında Durum

KOTO’dan protokole ziyaretler

Körfez’de Mehtap ve Büyük Ada turları başlıyor

Yükleniyor

Müslüman Doğu'nun İlk Demokratik Cumhuriyeti

İsrail, Gazze'deki Cibaliye Mülteci Kampı'na saldırdı! Çok sayıda ölü ve yaralı var

Swiss Transporte, Zürih'te Nakliyede Çevre Dostu Çözümler Geliştiriyor

Almanya İşçi Vizesi: Kariyerinizi Uluslararasılaştırmanın Kapıları

Yurt Dışında İş Bulmak Kolay Mıdır?

Dünya liderlerinin gözünün içine baka baka söyledi: Artık sizden bıktık

Havuzdan bulaşan 'beyin yiyen amip' 16 aylık çocuğu öldürdü

Halk sokaklara indi, belediye başkanının evini basıp ateşe verdiler

İspanya Kargo Gönderimi

Avrupa Parlamentosu'ndan, AB'ye katılım süreci ile ilgili skandal Türkiye raporu

Kartlı ödemede yeni dönem

Kara Yollarında Durum

Türk Hava Yolları'na övgü yağdı

Yeşilçam'ın usta oyuncusu Murat Soydan hayatını kaybetti

Öğretmenlerin iller arası yer değiştirme sonuçları açıklandı

Erdoğan 18 yıl sonra CHP'ye gidecek

Kara Yollarında Durum

Öğretmenlik Meslek Kanunu taslağı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Aliyev ile görüştü

Dar gelirli vatandaşın faturalarına yeni düzenleme

Kocaeli'de CHP'nin toplantısında tansiyon yükseldi! Milletvekilinin kuzeni, "Seni vururum" diyerek başkan yardımcısının üzerine koştu

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Yeniden Refah Partisi Kocaeli, temayülle il başkanını değiştirecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ili işaret etti: Yanlış aday yüzünden kaybettik

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan köklü değişim sinyali

MHP'nin bayramlaşacağı dört parti belli oldu

Özgür Özel, “Kimsenin gözünün yaşına bakmam”

Lütfü Türkkan’dan Meral Akşener’e: Kararını gözden geçir

Erbakan talimat vermişti! Yeniden Refah Partisi kazandığı belediyelere tabelaları astı

Seçim yenilgisi sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan talimat!

Dolar - euro kaç TL?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Denizli Oto Servis İle Üstün Hizmet ve Yenilikçi Çözümler

Bursa Oto Servis İle Güven ve Kalite Garantisi

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

İhracat Destekleri: Küresel Pazarlara Açılan Kapı

Dolar bugün ne kadar?

Sinem Erdoğan’ın hedefi, Ay Yıldızlı forma

Kocaelispor onlara emanet

Kocaelispor yönetiminde görev dağılımı belli oldu

Hodri Meydan’dan kongre sonrası açıklama

Recep Durul, “Şampiyonluğa oynayan takım kuracağız”

Kocaelispor'un çiçeği burnunda yöneticileri

Kocaelispor’da olağanüstü seçimli kongre başladı

Körfezli güreşçiler Kırkpınar’a hazırlanıyor

Otizm Spor ve Yaşam Evi ilk mezunlarını verdi

Recep Durul: “Transferde tam yetki Ertuğrul Sağlam’da”

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 38 33 2 3 66 102
2.Fenerbahçe 38 31 1 6 68 99
3.Trabzonspor 38 21 13 4 19 67
4.İstanbul Başakşehir 38 18 13 7 14 61
5.Kasımpaşa 38 16 14 8 -3 56
6.Beşiktaş 38 16 14 8 5 56
7.Sivasspor 38 14 12 12 -7 54
8.Alanyaspor 38 12 10 16 3 52
9.Rizespor 38 14 16 8 -10 50
10.Antalyaspor 38 12 13 13 -5 49
11.Gazişehir Gaziantep 38 12 18 8 -7 44
12.Adana Demirspor 38 10 14 14 -7 44
13.Samsunspor 38 11 17 10 -10 43
14.Kayserispor 38 11 15 12 -13 42
15.Hatayspor 38 9 15 14 -7 41
16.Konyaspor 38 9 15 14 -13 41
17.Ankaragücü 38 8 14 16 -6 40
18.Fatih Karagümrük 38 10 18 10 -3 40
19.Pendikspor 38 9 19 10 -31 37
20.İstanbulspor 38 4 27 7 -53 16

YAZARLAR