İstanbul’da yapılan toplantıda, Çin yönetimi tarafından hapse atılan Uygur Türkü Akademisyen İlham Tohti için özgürlük ve Nobel Barış Ödülüne aday gösterilmesi yönünde çağrı yapıldı.
Doğu Türkistan savunucusu ve eğitimci olan İlham Tohti adına yemekli bir toplantı düzenlendi. 12 yıldır haksız yere esir tutulan Tohti için katılımcılar tarafından özgürlük çağrısı yapıldı.
Hapisteki ödüllü Uygur Türkü Akademisyen İlham Tohti adına İnisiyatif Vakfı, İsa Yusuf Alptekin Vakfı ve Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı iş birliğiyle İstanbul Zeytinburnu’nda toplantı düzenlendi. Zeytinburnu Sosyal Tesisleri’nde yapılan toplantıda ise hapisteki ödüllü akademisyen İlham Tohti için önemli isimler bir araya geldi. İlham Tohti İnisiyatif Hareketi Kurucu Başkanı Enver Can, Osman Batur ve Doğu Türkistan milli mücadele tarihiyle ilgili yaptığı çalışmalarla bilinen Ömer Kul, Kadın Akademisyenler Derneği (TÜRKKAB), Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği Başkanı Mualla Uydu Yücel ve Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu katıldı. İstiklal Marşı’nın okunması ve 1 dakikalık saygı duruşunda bulunmasının ardından İlham Tohti adına yapılan belgesel çalışması gösterildi.
"Onu Nobel Barış Ödülüne aday göstermek Çin’e verilecek en iyi cevaptır"
İlham Tohti hakkında açıklamalarda bulunan İlham Tohti İnisiyatif Hareketi Kurucu Başkanı Enver Can, "Bizim Uygur Türklerinin vicdanı diye de adlandırılan İlham Tohti hocamız var. Kendisi bir akademisyendir. 2014 senesinde . Çinliler tarafından bölücülükle itham edilerek müebbet hapse çarptırılmıştır. Halbuki bu adamın bölücülükle, şununla bununla hiçbir ilgisi yoktur. Sadece bir akademisyendir; diyalog yolunu, barış yolunu aramıştır. Kanunların icra edilmesini önermiştir. Daha da açıkçası, Uygur Türklerine özerklik hakları tanınmış ama bu kağıt üstünde kalmıştır; bunun gerçekleştirilmesini talep etmiştir. Kanımız bir, kültürümüz bir, tarihimiz bir. Türkiye’den yüzlerce akademisyenimizin hocamızın davasına sahip çıkarak onu Nobel Barış Ödülüne aday göstermeleri, Aziz Türk milletinin şu andaki durumda Çin’e vereceği en iyi cevap olacaktır" dedi.
"Onun sesine ses olmaya gayret ediyoruz"
Doğu Türkistan araştırmaları ve yazıları ile bilinen eğitimci Ömer Kul ise İlham Tohti’nin özgürlüğü için çağrıda bulunarak, "Bir insanın hayatının kurtulmasına, ailesine çoluğuna çocuğuna kavuşmasına, herkesin yaşama hakkı olan ona saygı bağlamında Çin Komünist Partisi’nin de bu hatadan geri dönerek İlham Tohti’nin dışarıda normal hayatına dönmesi için adım atacağını ümit ediyorum. Onun sesine ses olmaya, çıkmayan sesini de duyurmaya gayret ediyoruz" şeklinde konuştu.
"Hürriyet savaşçısı olduğuna inanıyorum"
Doğu Kütüphanesi Yayınları sahibi Erol Cihangir ise, "Çin faşizmi karşısında direnişin sembolü olan akademisyen, ilim adamı, bir bağımsızlıkçı olan İlham Tohti’yi anma günü münasebetiyle bugün burada bulunuyoruz. İlham Tohti sadece bir akademisyen ve ilim adamı değil, aynı zamanda uzun yıllardan beri Doğu Türkistan’da Çin faşizmi karşısında ezilen ve sömürülen Türk halklarının bağımsızlık yolunda hürriyet savaşçısı olduğuna inanıyorum. Bu sebeple İlham Tohti’yi için buradayız. Ben kendim de yayıncıyım. Bir yayıncı olarak İlham Tohti’nin bu direnişin sembolü olarak da elimizden gelen yayınları yapıyoruz. Yayınlamış olduğumuz İlham Tohti’ye ait bu kitapçık da bunlardan biridir. Bundan sonra da İlham Tohti’ye destek vermek için elimizden gelen her şeyi yapmaya da mecburuz. Bu bir sorumluluktur" dedi.
Çin’de yaşayan Uygur Türkü İlham Tohti, 25 Şubat 2014 yılında evinden alınarak Çin Halk Cumhuriyeti tarafından bölücülük suçlamasıyla tutuklanmış ve müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. Uzun yıllar boyunca Uygurların hakları, Uygurlar ve Çinliler arasındaki birlik ve beraberliğin gelişimine katkı sağlamak adına çalışmalarda bulunan Tohti ansızın evinden alınmış, ailesiyle ve çevresiyle de irtibatı uzun bir süre boyunca kesilmişti.
