’’Üniversite 3 yıla inerse mezuniyet değil, hazırlık konuşulmalı’’

Üniversite eğitimiyle ilgili "3 yılda mezuniyet" modeli yeniden gündemde. Yükseköğretim Kurulu çevresinde, yıl içinde daha fazla dönemle okulu daha erken bitirmeyi mümkün kılabilecek seçeneklerin konuşulduğu belirtiliyor. Bu gündem, öğrenciler ve veliler arasında yeni bir tartışmayı büyütüyor: "Diploma tek başına yeter mi, yoksa beceri mi daha önemli?" Doç. Dr. Mehmet Yakın’a göre "Eğitim süresi konuşuluyor ama asıl konu şu: Gençler mezun olurken elinde ne olacak?" sorusunun cevabı daha önemli.
Yakın’a göre 3 yıl tartışması, öğrenciler için bir yandan avantaj gibi görünse de yeni bir yük getiriyor. "Daha erken mezun olmak, daha erken iş aramak anlamına geliyor. Rekabet daha erken başlar. Bu yüzden kısa sürede mezuniyet, ‘daha kolay’ değil, ‘daha yoğun’ bir eğitim anlamına gelir. Böyle bir model hayata geçerse, derslerin yanında proje, staj ve uygulama işleri daha kritik hale gelecek."

İş dünyası ne istiyor. "Yapabilene" bakıyor
Uluslararası raporlarda ortak bir vurgu öne çıkıyor: İşverenler artık sadece diplomaya bakmıyor. İşin yapılabildiğini gösteren beceriler daha fazla önem kazanıyor. Doç. Dr. Yakın bunu basit bir örnekle anlatıyor. "Diploma, kapıyı açar. Ama içeride kalmayı sağlayan şey beceridir. Kendini anlatabilmek, ekip içinde çalışabilmek, sorun çözebilmek, yeni şeyler öğrenebilmek Bunlar öne çıkıyor."

Gençlerde kaygı artıyor
Son dönemde yayımlanan araştırmalarda, çalışanların büyük kısmı yapay zekanın iş yapma şeklini değiştireceğini düşünüyor. Bu araştırmalarda özellikle gençlerin, geleceğe dair daha fazla kaygı taşıdığı dikkat çekiyor. Doç. Dr. Mehmet Yakın’a bu kaygı anlaşılır olduğunu belirterek "Gençler daha yolun başında. ‘Ben daha yeni başlıyorum, dünya hızla değişiyor’ duygusu endişeyi artırıyor. Çözüm; panik değil, plan" dedi.

Diploma değerini koruyor, ama tek başına garanti değil
İş ilanlarına dair araştırmalar bazı alanlarda "diploma şartı" ifadesinin eskisi kadar öne çıkmadığını gösteriyor. Ancak bu, "diploma bitti" anlamına gelmiyor. Daha çok şu anlama geliyor: Diploma + beceri birlikte aranıyor. Doç. Dr. Yakın’a diploma hâlâ önemli bir belge olduğunu vurgulayarak ‘Ama tek başına ‘iş garantisi’ demek değil. İnsanlar artık ‘Ne mezunusun?’ kadar ‘Ne yapabiliyorsun?’ sorusunu da soruyor" ifadelerine yer verdi.

Çalışma hayatı için uyarı: "Kolay içerik, zor güven"
Yapay zeka yazı yazmayı, görsel üretmeyi, metin düzenlemeyi kolaylaştırıyor. Bu da çalışma hayatını doğrudan etkiliyor. Doç. Dr. Mehmet Yakın ‘burada tehlike değil, değişim var:
"İçerik üretmek kolaylaştı. Ama güven kazanmak zorlaştı. Doğru bilgi, doğru ton, kriz anında doğru söz Bunlar hâlâ insan işi. Kopyalanması zor olan da bunlar’ dedi.

3 yılda mezuniyet olursa, "ekstra" şart
Muhtemel bir 3 yıllık model tartışması sürerken öğrenci ve velilere net bir mesaj veriyor. Eğitim süresinin kısaltılması durumunda öğrencinin kendini geliştirmesi için vakit de daha planlı kullanılması gerektiğini vurgulayan Do. Dr. Yakın, bu dönemde öğrencilerin çalışma hayatına hızlı uyumları artık daha önemli olduğu ve stajı ertelenmemesi gerektiğini belirtti. Yapılan işleri somut örneklerle gösterebilmenin, işini kolaylaştıran yeni araçları öğrenmenin ve kendini doğru ifade edebilmek daha da değerli yetenekler olduğunu savunarak ‘Güvenilir olmak ve açık davranmak ise her dönemde olduğu gibi bugün de en değerli unsurlar. Üniversite eğitimi "bitmiyor." Değişiyor. 3 yıl tartışması da bu değişimi daha görünür hale getiriyor" dedi.