Bu yıl L’Oréal Türkiye ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu iş birliğiyle düzenlenen "Bilim Kadınları İçin" Programı çerçevesinde, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Sevinç Figen Öktem Seven, düşük maliyetli ve taşınabilir hiperspektral görüntüleme sistemleri geliştirmeye yönelik projesiyle bu yıl ödüle layık görüldü.
Bu sene L’Oréal Türkiye ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu iş birliğiyle düzenlenen "Bilim Kadınları İçin" Programı kapsamında ödül alan isimlerden biri de Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Sevinç Figen Öktem Seven oldu. Hesaplamalı görüntüleme alanındaki çalışmalarıyla dikkat çeken Öktem Seven, doğrudan gözle görülemeyen yapı ve özellikleri görünür hâle getiren sistemler geliştirerek; tarım, çevre ve sağlık gibi alanlarda daha hızlı ve doğru kararların alınmasına imkân tanıyacak yenilikçi teknolojiler üzerinde çalışıyor.
Ulaşılabilir hiperspektral görüntüleme için ODTÜ’de öncü laboratuvar
140’dan fazla ülkede 4 bin 700’den fazla bilim kadınını desteklemiş olan L’Oréal-UNESCO For Women in Science Programının küresel ölçekteki prestiji, Nobel ödüllü 7 bilim kadınını onurlandırmış olmasıyla kanıtlandığı belirtildi. Türkiye’nin bu uluslararası programda en aktif ilk beş destekçilerden biri olmasının, Dr. Öktem Seven gibi bilim insanlarının başarılarının uluslararası alanda da tanınmasının yolunu açtığı kaydedildi. Programın oluşturduğu bir başka somut göstergelerinden birinin ise bugüne dek ödül alan bilim kadınlarından 100’ünün akademik kariyerlerinde yükselerek doçent veya profesör unvanına erişmiş olduğu ifade edildi.
ODTÜ’ye Ocak 2015’te katılan Öktem Seven, doktorasını ABD’de Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign’de tamamladıktan sonra NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde araştırmacı olarak çalıştı. NASA deneyimi, hiperspektral görüntüleme sistemlerinin değerini görmesini sağladı; ancak bu sistemlerin pahalı ve sınırlı kullanımını fark ederek, daha ulaşılabilir çözümler geliştirmeyi hedefledi. Bu vizyon doğrultusunda Doç. Dr. Öktem Seven’in projesi, mevcut pahalı hiperspektral kameraların maliyet, boyut ve veri toplama süresi engellerini aşmayı amaçlıyor. Özel difraktif lensler ve yapay zekâ destekli algoritmalarla geliştirilecek sistem, görünür ve yakın kızılötesi (VNIR) bantta saniyeler içinde detaylı görüntüleme sağlayacak. Bu teknoloji sayesinde bitki hastalıkları erken tespit edilebilecek, çevresel kirleticiler fark edilebilecek ve tıbbi teşhis süreçleri daha doğru yürütülebilecek. Doç. Dr. Öktem Seven, ODTÜ’de kurduğu laboratuvarında genç araştırmacılarla birlikte çalışmalarını sürdürüyor. Laboratuvar prototipinin bir yıl içinde tamamlanması ve endüstri iş birlikleri veya start-up girişimleriyle sahada test edilebilecek hâle getirilmesi planlanıyor.
Bilimi saha uygulamalarıyla buluşturan sistem
Hiperspektral görüntüleme sistemlerinin düşük maliyetli, kompakt ve taşınabilir hâle gelmesinin, Türkiye’de tarım, çevre ve sağlık alanlarında hızlı ve doğru karar alınmasına olanak tanıyacağı belirtildi. Projenin uzun vadede yerli üretim ve teknolojik bağımsızlık açısından da önemli bir potansiyel taşıması bekleniyor.
