GIDA ZEHİRLENMELERİ KADER DEĞİLDİR,

Ülkemizde son dönemlerde peş peşe gıda zehirlenmesi olayları yaşanmaktadır. Bu durum
ülkemizde gıda zehirlenmeleri, taklit-tağşiş gibi konuların artık bir gıda terörüne dönüştüğünü
gösteriyor.
Sadece Kasım ayının ilk 3 haftasında 750’den fazla yurttaşımız gıda zehirlenmesi ile karşı
karşıya kalmıştır. Basına yansıyan haberlere göre, Kocaeli Gölcük’te Barbaros Hayrettin Lisesi’nde
daha okulun ilk günü tavuk pilav yiyen 30 öğrenci zehirlendi. Gebze’de özel bir lisede eğitim gören
14 öğrenci kantinden alıp yedikleri tavuktan zehirlendi. Samsun'da bir okul yemekhanesinde
hamburger yiyen 5 öğrenci, Karabük'te yardım kermesinde yemek yiyen 28 öğrenci, Kayseri'de
bir okulda sucuk festivalinde 80 kişi, Rize'de mevlide gidip yemek yiyen 104 kişi, Bursa'da tavuk
pilav yiyen 11 işçi, Trabzon'da düğün yemeği yiyen 100 kişi, Şişli'de bir restoranda yemek yiyen 25
kişi, Gümüşhane'de bir imam hatip ortaokulunda öğle yemeğinde pide ayran tüketen 29 öğrenci,
Adıyaman'ın Besni ilçesindeki KYK yurtlarında akşam yemeğinin ardından 70 öğrenci, Sakarya
Ferizli ilçesinde açık ceza infaz kurumunda 131 mahkum gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye
kaldırıldı.
Tüm bunların altında yatan temel neden Gıda Güvenliği İlkelerine uyulmamasıdır.
Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik krizin bir sonucu olarak, özellikle toplu tüketim
yerlerinde artan maliyetler karşısında düşük kaliteli ürün kullanımı, hijyen gerekliliklerinin yerine
getirilmemesi, soğuk/sıcak zincirin kırılması, maliyetten kaçınmak için dezenfektan kullanılmaması-
yeterli kullanılmaması, yeterli sayıda teknik personel çalıştırılmaması, restoran, büfe, lokanta, fast
food noktaları gibi yerlerde düşük kaliteli ürün kullanımı, soğuk/sıcak zincire dikkat edilmemesi,
çapraz bulaşıya neden olacak şekilde çalışılması, personel ve alet ekipman hijyeninin yeterince
sağlanmaması, gıda üretiminde kullanılan suyun doğrudan tüketime uygun su olmaması, işverenlerin
ve gıda sektöründe çalışan personelin gıda güvenliği konusunda eğitimsiz olması; gıda güvenliğini
tehdit eden temel sebeplerdendir.
Bir diğer temel sebep de Tarım ve Orman Bakanlığının yeterli ve etkin denetim
yapmamasıdır.
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası olarak tekrar uyarıyoruz:
Yerel yönetimler, işporta tarzı, seyyar gıda satışı yapan ve herhangi bir izni veya ruhsatı olmayan
bu tür noktalara kesinlikle izin vermemeli, bunlara göz açtırmamalıdır.
Tarım ve Orman Bakanlığı; tüm gıda üretim ve tüketim noktalarının gerek açılışından önce gerekse
faaliyet süresince risk esasına göre etkili ve yeterli denetimini yapmalıdır. Bakanlık bünyesindeki gıda
mühendisi denetçi sayısı yetersizdir.
Bakanlık verilerine göre, denetçi sayısı artmadığı halde denetim sayısı artıyor görünüyor. Bu
durum denetimlerin etkinliğinin azaldığını göstermektedir, neredeyse her gün yaşanan gıda
zehirlenmeleri de bunun kanıtıdır.
Denetim ekipleri arttırılmalı, özellikle denetim ekipleri içinde yer alan gıda mühendisi sayısı
kesinlikle arttırılmalıdır. Çünkü gıda mühendisliği, gıda mikrobiyolojisi, gıda güvenliği
konusunda eğitimli ve yetkin olan meslektir.
Hazır gıda sunumunun yapıldığı restoran, lokanta, büfe, fast food noktaları gibi yerler açılmadan
önce, hem sahipleri hem de çalışanları gıda güvenliği eğitiminden geçirilmelidir. Bu eğitim,
gıda/su/personel hijyeni, gıda güvenliği konularında temel bilgileri içeren nitelikli bir eğitim olmalı,sınavlı ve belgeli olacak şekilde planlanmalıdır. Bir işletmecinin ancak bu belgeyi aldıktan sonra iş
yerini açabileceği şeklinde bir yönetmelik Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından acilen hayata
geçirilmelidir. Belirli aralıklarla tekrarlanacak bu eğitimlerin verilmesi konusunda gıda güvenliği ve
gıda mikrobiyolojisi alanında yetkin olan başta Odamız olmak üzere ilgili meslek odaları görev
almalıdır.
Ayrıca, küçük çaplı gıda işletmeleri ve satış noktaları da mutlaka denetlenmelidir.
Yine zehirlenmelerin sık yaşandığı ve toplu tüketimin çok yoğun olduğu Milli Eğitim Bakanlığı,
Savunma Bakanlığı, Turizm Bakanlığı, Gençlik Spor Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Üniversiteler gibi
kurumlarda kendi iç kontrol ve denetim süreçleri için Gıda Mühendisi istihdam etmeleri alınacak
önlemlerin başında gelmektedir.
Gıdada yaşanan güvenlik ihlallerinin ve hilelerin önüne geçilememesindeki en önemli etkenlerden
bir diğeri ise yaptırımların yetersizliği ve verilen cezaların caydırıcı olmamasıdır. Ceza alan ya da
uygunsuzluk tespit edilen bazı firmalar tekrar tekrar isim değiştirerek farklı firmalarla gıda sektöründe
devam edebilmektedir. Bunun önüne geçilmelidir.
Ülkemizde gıda güvenliğinden tam anlamıyla bahsediyor olmak için sayılan bu önlemlerin bir an
önce hayata geçirilmesi zorunludur.
Temel bir insan hakkı olan güvenli gıdaya ulaşabilmek ve halk sağlığını korumak, başta iktidar
olmak üzere yetkili tüm kurum ve kuruluşların asli görevidir. Kamuoyu önünde bunu bir kez daha
hatırlatıyor ve halk sağlığını korumak için ülkemizde Gıda Güvenliğinin tam olarak sağlanması
gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. 26.11.2025

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası
Kocaeli İl Temsilciliği