352286612
  • BIST 100

    10771,40%0,29
  • DOLAR

    32,82% 0,04
  • EURO

    35,04% -0,18
  • GRAM ALTIN

    2449,21% -1,62
  • Ç. ALTIN

    4004,66% 0,79

Eserlerindeki folklorik öğelerle Anadolu'yu selamlayan sanatçı: Bedri Rahmi Eyüboğlu

Eserlerindeki folklorik öğelerle Anadolu'yu selamlayan sanatçı: Bedri Rahmi Eyüboğlu

KÜLTÜR - SANAT 21.09.2021 15:10:00 0
Eserlerindeki folklorik öğelerle Anadolu

Türk edebiyatına ve resim sanatına unutulmaz eserler miras bırakan ünlü ressam, şair ve akademisyen Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun vefatının ardından 46 yıl geçti.

Asıl adı Ali Bedrettin olan usta sanatçı, valilik, kaymakamlık ve milletvekilliği görevlerinde bulunan Rahmi Bey ile Lütfiye Hanım'ın beş çocuğundan ikincisi olarak, 15 Mart 1911'de Giresun'un Görele ilçesinde dünyaya geldi.

Yazar Sabahattin Eyüboğlu ve ilk kadın mimarlardan Mualla Eyüboğlu'nun kardeşi, hattat Mehmet Eyüboğlu'nun babası ve ressam Eren Eyüboğlu'nun eşi olan sanatçının çocukluğu, babasının görevi nedeniyle Anadolu kasabalarında geçti.

Rahmi Bey edebiyatı seven çocukları için Victor Hugo'dan, Moliere'den çeviriler yaparken, annesi ise Yunus Emre'den ilahiler, Pir Sultan Abdal'dan deyişler, Karacaoğlan'dan türküler, ninni ve maniler söyleyerek evlatlarını yetiştirdi.

Çocukken okumaya sevdalanan sanatçı, babasının memuriyetinden dolayı Anadolu'nun farklı şehirlerinde ilkokula devam etti.

 

Ortaokul sıralarında arkadaşlarıyla "Serçe" dergisini çıkardı
Usta sanatçı henüz ortaokuldayken, arkadaşlarıyla "Serçe" adlı bir dergi çıkardı.

Babası, Trabzon milletvekili seçilince, 1923'te ailesiyle Trabzon'a yerleşen Eyüboğlu, ilk şiirlerini Trabzon Lisesi’nde okurken yazdı.

Trabzon mecmuasının yazı heyetinde bulunan Cahit Sıtkı Tarancı'nın tavsiyesi üzerine, Eyüboğlu'nun bir hikayesi Milliyet gazetesinde, "Bir Damla Su" adlı şiiri ise Muhit dergisinde yayımlandı.

Bedri Rahmi Eyüboğlu, lisedeyken kendisine resim sanatını sevdirerek hayatını büyük ölçüde etkileyen ünlü ressam Ahmet Zeki Kocamemi'nin tavsiyesi üzerine 1929'da, şimdiki adı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi olan Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne başladı.

Nazmi Ziya Güran, İbrahim Çallı ve Ahmet Haşim'in derslerine katıldı
Akademide, Nazmi Ziya Güran, İbrahim Çallı ve Ahmet Haşim gibi önemli isimlerden ders alan sanatçı, akademi eğitimini yarıda bırakarak, 1931'de Fransa'daki abisi Sabahattin Eyüboğlu'nun yanına gitti.

Usta sanatçı, yaptığı bir açıklamada, "Dil öğrenmek, müze gezmek, sanat çevreleriyle haşır neşir olmak gözümü fal taşı gibi açıyor." ifadeleriyle yurt dışı ziyaretlerinin sebebini dile getirmişti.

Rumen asıllı eşi Eren Eyüboğlu ile Paris'te tanışan Eyüboğlu, Andre Lhote'un atölyesinde derslere katıldı.

Eyüboğlu, 1933'te Türkiye'ye döndü, 1934'te D Grubu'nun dördüncü sergisine 30 resim ile katıldı.

Eren Eyüboğlu ile 1936'da evlenen sanatçı, 1936'da eşiyle katıldığı diploma yarışmasında "Hamam" adlı kompozisyonla birinci oldu.

Başarılı ressam, aynı yıl Moskova'da düzenlenen Çağdaş Türk Sanat Sergisi'nde de eserleriyle yer aldı.

Kısa süre çevirmenlik ve Tekel Genel Müdürlüğünde vitrin düzenlemesi işleri yapan sanatçı, 1937'de Güzel Sanatlar Akademisinin resim bölümünde, Leopald Levy'nin asistanı olarak çalışmaya başladı ve profesörlüğe kadar yükseldi.

Eyüboğlu, CHP'nin kültür programı kapsamında, birçok ressamla birlikte resim yapmak üzere 1938'de Edirne'ye, 1941'de Çorum'a gitti. Bu gezilerin ardından resimlerinde köy manzaraları, köy kahveleri, faytonlu yollar, iğde dalı takmış gelinler gibi Anadolu'ya özgü temalara yer veren sanatçı, 1940'lardan sonra duvar resimleri yapmaya başladı.

İlk duvar resmini 1943'te İstanbul'da, Ortaköy'de yaptı
Başarılı ressam, 1941'in sonlarında askerden döner dönmez, ilk şiir kitabı "Yaradana Mektuplar"ı yayınladı.

İlk duvar resmini 1943'te İstanbul'da, Ortaköy'deki Lido Yüzme Havuzu için yapan ressam, 1947'de İstanbul'daki atölyesini ve bir galeri açtı.

Şair Turgut Uyar'ın halk kültürü unsurlarını sıkça kullanmasından dolayı "çelimsiz bir halk ozanı" ve "turistik gelen bol nakışlı bir heybe" yorumlarını yaptığı Eyüboğlu, 1958'de Brüksel sergisindeki Türk pavyonuna yaptığı 227 metrekarelik mozaik pano ile altın madalya aldı.

Bedri Rahmi Eyüboğlu, 1951'den 1960'a kadar Cumhuriyet gazetesinde "Pazartesi Konuşmaları" ve "Sanat Sohbetleri" başlığı altında duygu ve düşüncelerini okuyucuyla paylaştı.

Rockfeller Vakfı'nın verdiği burs sayesinde 1961'de eşiyle Paris'e, ardından ABD'ye giden Eyüboğlu, bulunduğu ülkelerde çeşitli konferanslara katıldı. Sanatçı, 1960'ta yazmaya 10 yıl ara verirken, bu dönemi sanatını geliştirmek üzere kullandı.

Sanatçı, 1971'de Güzel Sanatlar Akademisinde Resim Bölümü Başkanı seçildi. Ressamlığı kadar şairliğiyle derin izler bırakan Eyüboğlu, "Yeni Adım", "Tan", "Ses", "Gün", "İnsan", "Büyük Doğu", "Varlık" ve "Yeditepe" adlı dergi ve gazetelerde yazdı.

"Karadut" adlı şiiri büyük ilgi gören usta isim, bütün şiirlerini vefatından iki ay önce Şakir Serengil isimli sanatçıya okuttu. Serengil'in kasete okuması sırasında "Eğer bir gün bu dünyadan göçersem, bu şiirin bir tarafının benim mezar taşıma işlenmesini istiyorum." diyerek "Sevinsin" şiirinin bir bölümünün yazılmasını vasiyet etti.

Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nisan 1975'te sarılığa yakalandı ve 20 Eylül 1975'te 64 yaşındayken İstanbul'da vefat etti.

Vefatından sonra "Yılın Sanatçısı" seçildi
Vefatından bir yıl sonra Milliyet Sanat Dergisi, Eyüboğlu'nu "Yılın Sanatçısı" seçti.

Şair, yazar ve araştırmacı Şükran Kurdakul, sanatçı hakkında, "Bedri Rahmi şiiri, morun, yeşilin, mavinin, çingene pembelerinin, kirazın, narın, buğdayın, yazmanın, Anadolu insanının baş tacı edildiği bir dünya demektir. Bu dünyaya ters düşen eski-yeni her anlayışın karşısında bir kavga adamı olur çıkar." değerlendirmesini yapmıştı.

Şair İlhan Berk ise Eyüboğlu'nun kişiliğine ve sanatına dair şunları aktarmıştı:

"Bedri, bir ressamdan, bir şairden çok forsa mahkumlarına benzerdi. Büyük denizlerde, eski büyük gemilerde kürek çeken, deniz tutkunu, deniz kurdu mahkumlara... Resmin büyük hükümlülerinden değil midir hem? Yeryüzünde yazmaya, çizmeye gelmiş o babacan, gönüllü tutsak kullardan... İlle de bir ressama benzetmek gerekirse araba, boyacı sandıklarını boyayan o adsız sansız halk ustalarına benzetebiliriz. Yaptığı işi onlar gibi abartmayan, alçakgönüllü, saygılı, sıradan. Resimlerinde onlar gibi olamamıştır ama, onlar gibi yaşamıştır; bir halk adamı, derviş, ermiş yaşamı. Bedri'nin en belirgin yönü bu kalenderliği, halk adamlığıdır. Yaşarken, yeryüzüne en çok onu koymak istemiştir sanki. Yürüyüşü, oturuşu, kalkışı, gülüşü, sıkılışı, kızışı hep bu sıradanlığın, halk adamlılığının simgesidir. Kocaman elleri, kocaman vücudu, kocaman başı, kocaman ayaklarıyla Karadenizli bir balıkçı, bir dağlı, bir köylüdür."

Oğlu Mehmet Hamdi Eyüboğlu ise "Bedri Rahmi- Eren Eyüboğlu Aşk Mektupları"ndaki önsözde babası için şu ifadelere yer verdi:

"Bedri Rahmi, yoğun bir sevgi yumağıdır. Bu aşk yumağından değişik yerlere ışık kümecikleri serpilmiştir, ışıl ışıl, pırıl pırıl. Şiiriyle, resmiyle, mektubuyla, makaleleriyle, mozaik, seramik, yazmasıyla, öğretmenliğiyle bu yoğun sevgiyi, bu ışıltıları bir araya getirip, insanın tümünü yansıtmak gerek..."

Ardında unutulmaz çok sayıda eser bıraktı
Ressam ve şair Eyüboğlu'nun 64 yıllık ömründen geriye kalan eserlerinden bazıları şöyle:

Şiir: "Yaradana Mektuplar" (1941), "Karadut" (1948), "Tuz" (1952), "Üçü Birden" (1953), "Dördü Birden" (1956), "Merhaba Yeşil" (1956), "Bigüzel" (1959), "Karadut 69" (1969), "Dol Karabakır Dol" (1974), "Yaşadım" (1977).

Gezi, deneme ve mektup: "Canım Anadolu" (1953), "Yukulele'ye Mektuplar" (1972), "Tezek" (1975), "Delifişek" (1975), "Bu Anadolu Var Ya" (1993), "Resim Yaparken" (1996), "Kardeş Mektupları" (1985), "Körolası" (1997), "Aşk Mektupları 1937-1950" (2000).

Resim kitapları: "Binbir Bedros" (1977), "Resme Başlarken" (1977), "Karadut" (1979), "Babatomiler" (1979).

Sanatçının eserleri 1985'ten sonra Bilgi Yayınevince "Tüm Eserleri" adı altında, 2002'den sonra ise Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlarınca okuyucuya sunuldu.
AA


Yazar Abuzer Ertürk ile Söyleşiler...

Türkiye'nin LPG ihracatı geçen yıl yüzde 1,52 arttı

Aşırı sıcaklar sürecek mi? Uzmanı yanıtladı

Kandıra'da hafta sonu denize girmek yasaklandı

Vali Yavuz açıkladı... 11 bin 544 sürücüye işlem yapıldı

İzmit’ten tatil için gittiği memleketinde boğuldu

Gebze'de trafik kazası

Kocaeli’de binlerce sürücüye ceza kesildi!

TEM Otoyolu Kocaeli geçişinde bayram dönüşü yoğunluğu

Araçta başlayan tartışma kazaya neden oldu: 1'i ağır 2 yaralı

Hasan Doğan Gençlik Merkezinde kompozit cephe imalatı

Deniz ulaşımında yaz sefer tarifesine geçilecek

Kentsel Dönüşüm Eşya Depolama Talebini Artırdı

Yangında 8 kişi hayatını kaybetti

Milli heyecan Gölcük Anıtpark'ta yaşanacak

Sürücüler dikkat : Trafik cezalarında dev artış

'Keşanlı Ali Destanı' Darıca’da tiyatroseverlerle buluşuyor

Kandıra’da 110 ton çöp toplandı

Kocaeli'de bazı plajlarda denize girmek yasaklandı

Kocaelispor ilk yabancı transferini gerçekleştirdi

Kocaelispor’da transfer için kritik tarih 24 Haziran

Depozito iadesi 1 Ocak'ta başlıyor: İade başına ödeme yapılacak

Bugün hangi eczaneler nöbette?

Kocaeli'de hava durumu nasıl olacak?

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Kara Yollarında Durum

Karnesini alan teleferiğe koştu

Gebze Millet Bahçesi iç yollarında yoğun çalışma

Yükleniyor

Müslüman Doğu'nun İlk Demokratik Cumhuriyeti

İsrail, Gazze'deki Cibaliye Mülteci Kampı'na saldırdı! Çok sayıda ölü ve yaralı var

Swiss Transporte, Zürih'te Nakliyede Çevre Dostu Çözümler Geliştiriyor

Almanya İşçi Vizesi: Kariyerinizi Uluslararasılaştırmanın Kapıları

Yurt Dışında İş Bulmak Kolay Mıdır?

Dünya liderlerinin gözünün içine baka baka söyledi: Artık sizden bıktık

Havuzdan bulaşan 'beyin yiyen amip' 16 aylık çocuğu öldürdü

Halk sokaklara indi, belediye başkanının evini basıp ateşe verdiler

İspanya Kargo Gönderimi

Avrupa Parlamentosu'ndan, AB'ye katılım süreci ile ilgili skandal Türkiye raporu

Türkiye'nin LPG ihracatı geçen yıl yüzde 1,52 arttı

Yangında 8 kişi hayatını kaybetti

Sürücüler dikkat : Trafik cezalarında dev artış

Depozito iadesi 1 Ocak'ta başlıyor: İade başına ödeme yapılacak

Kara Yollarında Durum

Kripto düzenlemesi meclise geliyor

İstanbul'da güvenilir kız öğrenci yurdu mu arıyorsunuz?

TFF’den EURO 2024'e götürülen görevli ve misafir sayısı hakkında açıklama

Osman Gazi Köprüsü'ne ek vergi geliyor

O tarihten sonra limitler değişecek

Kocaeli'de CHP'nin toplantısında tansiyon yükseldi! Milletvekilinin kuzeni, "Seni vururum" diyerek başkan yardımcısının üzerine koştu

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Yeniden Refah Partisi Kocaeli, temayülle il başkanını değiştirecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ili işaret etti: Yanlış aday yüzünden kaybettik

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan köklü değişim sinyali

MHP'nin bayramlaşacağı dört parti belli oldu

Özgür Özel, “Kimsenin gözünün yaşına bakmam”

Lütfü Türkkan’dan Meral Akşener’e: Kararını gözden geçir

Erbakan talimat vermişti! Yeniden Refah Partisi kazandığı belediyelere tabelaları astı

Seçim yenilgisi sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan talimat!

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Akaryakıta dev zam yolda!

Kira artışları enflasyonu ikiye katladı

BCCOIN (BlackCardCoin) Büyük Haber !

Benzin ve motorin fiyatları

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Kocaelispor ilk yabancı transferini gerçekleştirdi

Kocaelispor’da transfer için kritik tarih 24 Haziran

17 yaşındaki Emre’nin hedefi dünya şampiyonluğu

Yeni sezon için takımların harcama limitleri belirlendi

Kocaelispor 6 gün sonra topbaşı yapacak

Kocaelispor 4 yabancı alacak

Körfez'de kuşak sınavı yapıldı

EURO 2024'te VAR gelişmesi

Sinem Erdoğan’ın hedefi, Ay Yıldızlı forma

Kocaelispor onlara emanet

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 38 33 2 3 66 102
2.Fenerbahçe 38 31 1 6 68 99
3.Trabzonspor 38 21 13 4 19 67
4.İstanbul Başakşehir 38 18 13 7 14 61
5.Kasımpaşa 38 16 14 8 -3 56
6.Beşiktaş 38 16 14 8 5 56
7.Sivasspor 38 14 12 12 -7 54
8.Alanyaspor 38 12 10 16 3 52
9.Rizespor 38 14 16 8 -10 50
10.Antalyaspor 38 12 13 13 -5 49
11.Gazişehir Gaziantep 38 12 18 8 -7 44
12.Adana Demirspor 38 10 14 14 -7 44
13.Samsunspor 38 11 17 10 -10 43
14.Kayserispor 38 11 15 12 -13 42
15.Hatayspor 38 9 15 14 -7 41
16.Konyaspor 38 9 15 14 -13 41
17.Ankaragücü 38 8 14 16 -6 40
18.Fatih Karagümrük 38 10 18 10 -3 40
19.Pendikspor 38 9 19 10 -31 37
20.İstanbulspor 38 4 27 7 -53 16

YAZARLAR