• BIST 100

    10643,58%3,14
  • DOLAR

    32,20% -0,22
  • EURO

    34,90% -0,22
  • GRAM ALTIN

    2504,01% 1,55
  • Ç. ALTIN

    3989,88% 1,04

Dünyada altyapı yatırımlarının önündeki engel yatırım maliyetleri

Dünyada altyapı yatırımlarının önündeki engel yatırım maliyetleri

EKONOMİ 12.09.2021 12:17:00 0
Dünyada altyapı yatırımlarının önündeki engel yatırım maliyetleri

İstanbul Kamu Özel Sektör İş Birliği Mükemmellik Merkezi (PPPCOE) ve Dünya KÖİ Uzmanları Birliği (WAPPP) Orta Asya Bölüm Başkanı Dr. Eyüp Vural Aydın, "Dünyada, altyapı yatırımlarının önündeki en önemli engel yatırım maliyetleri. Bu noktada kamu otoriteleri için kamu özel sektör işbirliği modeli daha etkin bir seçenek." ifadelerini kullandı.

PPPCOE ve WAPPP'tan yapılan ortak açıklamada görüşlerine yer verilen Aydın, Türkiye'de Kuzey Marmara Otoyolu, Avrasya Tüneli, İstanbul Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu, Osmangazi Köprüsü ve İstanbul-İzmir Otoyolu, birçok şehir hastanesi, enerji yatırımları KÖİ modeli ile kısa sürede tamamlanarak, insanların kullanımlarına sunulurken, 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu Projesi’nin de çok kısa sürede tamamlanacağını belirtti.

Altyapı yatırımları, ülkelerin ekonomik gelişme ve büyümeleri için büyük öneme sahip olduğunu, bugün dünyada, altyapı yatırımlarının önündeki en önemli engel yatırım maliyetleri olduğunu kaydeden Aydın, bu noktada kamu otoriteleri için kamu özel sektör işbirliği modeli daha etkin bir seçenek olduğunu belirtti.

Aydın, "İngiltere’den Kanada’ya, Portekiz’den Avustralya’ya kadar birçok ülke Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile başta ulaştırma olmak üzere altyapı yatırımlarını hayata geçiriyor. Türkiye’de bu yöntemle tamamlanan birçok yatırım bulunurken, dünyada da benzer modelle projeler gerçekleştirilmeye devam ediyor." açıklamasında bulundu.

Aydın, dünyada bu yöntemle bir çok projenin devreye alındığını veya yapımının devam ettiğini belirtti.

Bir altyapı ihtiyacının hızlı ve öngörülebilir bir bütçe dahilinde sağlanması gerektiği düşünüldüğünde, özel sektör finansmanının kamu altyapı yatırımlarına yönelmesi için kamu tarafından teşvik edilmesi gerektiğinin çok açık olduğunu belirten Aydın, şunları kaydetti:

"Rekabetin çok olduğu gelişmekte olan ülkelerde kamu taahhütleri ve teşvikleri, KÖİ projelerinin geliştirilmesi için esas teşkil ediyor. Kamu taahhütlerini, birçok altyapı projesini özel sektör açısından güvenilir hale getirmeye yardımcı olan önemli araçlar olduğunu unutmamak gerekir. Bu taahhütler veya kamu destekleri KÖİ’ler için yatırımcıların güvenini arttırırken, proje için gerekli finansman ve öz sermaye maliyetlerini azaltıyor. Kamu taahhütleri konusunda en büyük tartışma ise gelir riskinin üstlenilmesi aşamasında yaşanıyor. Dünya genelinde KÖİ projeleri için farklı uygulamalarla gelir riski yönetiliyor.
Örneğin Türkiye’deki KÖİ projelerini dünyadaki benzerleriyle karşılaştırdığımız da karşımıza iki önemli sonuç çıkıyor.

Bunlardan ilki son derece hızlı tamamlanan projeler ve çok daha kısa bir sürede kamuya devri gerçekleşen KÖİ modeli. Özellikle gelişmiş ülkelerde, ki bunlara örnek olarak İngiltere, Kanada, Avustralya’yı gösterebiliriz, KÖİ projelerinde riski özel sektöre devretmek isteyen kamu, sunacağı hizmetinden çok uzun süreler boyunca feragat ediyor. 30 yıl, 40 yıl hatta 50 yıl gibi sürelerde kamu hizmetini, neredeyse bir imtiyaz olarak özel sektöre devrediyor. Türkiye’de ise, gelir riski konusunda özel sektörle risk paylaşımı ilkesi benimsenirken, yatırım tutarı açısından büyük hacimli KÖİ projelerinin 10 yıl, 15 yıl, 20 yıl gibi çok daha hızlı şekilde kamuya döneceğini görüyoruz. Avrasya gibi bazı KÖİ projelerinde uygulanan Gelir paylaşım modelini de benzer benzer projelerde görüyoruz."

"Mega KÖİ projelerine örnek olarak Golden Ears Köprüsü gösterilebilir"

İngiltere'de 1,7 milyar dolarlık bütçesi ile M6 Paralı Otoyol projesinde gelir riski tamamen yüklenici yatırımcı tarafından alındığını belirten Aydın, gelirin tamamı kullanıcılardan, proje firması tarafından toplandığını söyledi.

KÖİ projelerini sıklıkla tercih eden ve başarı ile uygulayan diğer bir gelişmiş ekonomi ise Kanada olduğunu belirten Aydın, "Mega KÖİ projelerine örnek olarak Golden Ears Köprüsü gösterilebilir. Proje bedeli 808 milyon dolar olurken, sözleşme süresi 35.5 yıl olarak belirlendi. Kamu kesimi bütün gelir riskini üstlenirken, ücret toplama yükümlülüğünü kendi uhdesine aldı." ifadelerini kullandı.

Aydın, kamu taahhütleri açısından İlginç bir diğer örnek ise Portekiz’de KÖİ modeli ile yapılan Vasco de Gama Köprüsü olduğunu belirterek, proje tutarı 900 milyon avro olan projede farklı bir kamu taahhüdü sağlanmış ve yeni yapılan yatırımın yanında, mevcut bulunan 25 Nisan Köprüsü’nün gelirleri de imtiyaz süresi boyunca özel sektöre devredildiğini kaydetti.

Melbourne Citylink projesi de dünyadaki en gelişmiş ücretli otoyol sistemlerinden birisi olarak KÖİ modeli ile geliştirildiğini belirten Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Proje Avustralya’daki en büyük yap-işlet-devret (YİD) projesidir. Melbourne City Link Otoritesi, 1994 yılında gerçekleştirdiği ihale ile yaklaşık 2 milyar dolarlık projeyi 3 firmadan oluşan özel bir konsorsiyuma devretti. 3 yıllık inşaat süresi ve 31 yıllık bir işletme süresi proje kapsamında özel sektöre bırakıldı. Proje finansmanına kamu kesimi yüzde 13’lük pay ile dahil oldu. Özel sektör inşaat riski ile birlikte gelir riskini üstlenmeyi kabul etti ancak eyalet yönetimi proje süresince alternatif bir güzergâh geliştirmeme ve rakip olacak yolları geliştirmeme taahhüttü verdi.

Ulaştırma alanında yine farklı yapısı ile ele alınabilecek sön örnek ise Yitzhak Rabin Trans-İsrail Otoyolu (Otoyol 6) projesi. Sahile paralel olarak Tel Aviv merkezine uzanan bu dört şeritli 70 kilometrelik yol, tam elektronik bir ücretli otoyol projesi olarak dikkat çekiyor. 1.3 milyar dolarlık bütçeli proje için sözleşme süresi 30 yıl olarak belirlenmiş. Projede kamu kesimi, gelir riskinin çoğunu üstlenirken, gelirlerin beklenenden düşük olması durumunda kamu fonlarıyla desteklenmesi garanti ediliyor. KÖİ sözleşmesine göre, kamu gelir eksikliklerinin aşağı yönlü riskini kabul ederken, yol kullanımı tahminleri aşıldığında ortaya çıkan herhangi bir süper karın bir kısmını da alıyor."AA


Gebze'de özel hastanede skandal! Acile gelen hastaya para sorup 112 ekibini içeri almadılar

İhbar üzerine gidilen evde patlama: 5'i jandarma personeli 7 yaralı

KYK yurtları emeklilere açılıyor! 1 ay boyunca bedava olacak

Kamu personeli için yeni dönem! Fazla mesai ücreti yok

Devlet Bahçeli, Bu insanları parça parça ederek küçültmenin bir manası yok

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Sevil Gökgöz İle Soyleşiler...

Sabiha Gökçen Havalimanı satılıyor mu?

Bungalov bahçesinde silahla vuruldu

24 yaşındaki genç kız kalbine yenildi!

Hikmet Erenkaya'dan, Tahir Büyükakın’a ziyaret

Başkan Ömeroğlu’ndan 19 Mayıs mesajı

Engelsiz Bahar Şenliğinde Engeller Aşıldı

Başkan Çiftçi’den 19 Mayıs mesajı

Sağlığın için dikkat et; Sivrisinekler durgun sularda ürer

Billur İplik Ürün Çeşitleri

Vali Yavuz Başkanlığında "Tasarruf Tedbirleri" Görüşüldü

GEBZE BAYRAM ÇÖREĞİ TOBB’DA BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ

Başkan Büyükgöz’ün 19 Mayıs Tebrik Mesajı

Marmaray'da intihar! Kendini raylara bırakan kadın yaşamına son verdi

Kobani Davası'nda 42 yıl hapis cezasına çarptırılan Selahattin Demirtaş'tan ilk açıklama

Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA): Çevresel Etkilerin Analizi ve Sürdürülebilirlik İçin Bir Araç

Gebze Belediye Başkan Yardımcıları ve müdürleri nihayet belli oldu! Yeni dönemin yönetim kadrosu kriz yarattı

İzmit’in eniştesi, Erkan Yolaç vefat etti

Tarımsal Üretim Bahçesi’nde yazlık sebze üretimi başladı

Bakan Işıkhan'dan emeklilere net mesaj

Kocaeli’de son kullanma tarihi geçmiş ürün satan marketlere ceza

İki ilçeyi birbirine bağlayan cadde trafiğe kapatılacak

Dilan Polat ve Engin Polat için karar

'Evet-Hayır' yarışması ile hafızılarımıza kazınan, Erkan Yolaç vefat etti

Yükleniyor

İsrail, Gazze'deki Cibaliye Mülteci Kampı'na saldırdı! Çok sayıda ölü ve yaralı var

Swiss Transporte, Zürih'te Nakliyede Çevre Dostu Çözümler Geliştiriyor

Almanya İşçi Vizesi: Kariyerinizi Uluslararasılaştırmanın Kapıları

Yurt Dışında İş Bulmak Kolay Mıdır?

Dünya liderlerinin gözünün içine baka baka söyledi: Artık sizden bıktık

Havuzdan bulaşan 'beyin yiyen amip' 16 aylık çocuğu öldürdü

Halk sokaklara indi, belediye başkanının evini basıp ateşe verdiler

İspanya Kargo Gönderimi

Avrupa Parlamentosu'ndan, AB'ye katılım süreci ile ilgili skandal Türkiye raporu

"Sessiz katil" olarak biliniyor, tek bir lokması hasta ediyor

Devlet Bahçeli, Bu insanları parça parça ederek küçültmenin bir manası yok

Sabiha Gökçen Havalimanı satılıyor mu?

24 yaşındaki genç kız kalbine yenildi!

Hikmet Erenkaya'dan, Tahir Büyükakın’a ziyaret

Kobani Davası'nda 42 yıl hapis cezasına çarptırılan Selahattin Demirtaş'tan ilk açıklama

Gebze Belediye Başkan Yardımcıları ve müdürleri nihayet belli oldu! Yeni dönemin yönetim kadrosu kriz yarattı

İzmit’in eniştesi, Erkan Yolaç vefat etti

Tarımsal Üretim Bahçesi’nde yazlık sebze üretimi başladı

Bakan Işıkhan'dan emeklilere net mesaj

Dilan Polat ve Engin Polat için karar

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Yeniden Refah Partisi Kocaeli, temayülle il başkanını değiştirecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ili işaret etti: Yanlış aday yüzünden kaybettik

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan köklü değişim sinyali

MHP'nin bayramlaşacağı dört parti belli oldu

Özgür Özel, “Kimsenin gözünün yaşına bakmam”

Lütfü Türkkan’dan Meral Akşener’e: Kararını gözden geçir

Erbakan talimat vermişti! Yeniden Refah Partisi kazandığı belediyelere tabelaları astı

Seçim yenilgisi sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan talimat!

Ne Özel ne de İmamoğlu faktörü! Kılıçdaroğlu, seçimdeki başarıyı 3 nedene bağladı

KYK yurtları emeklilere açılıyor! 1 ay boyunca bedava olacak

Kamu personeli için yeni dönem! Fazla mesai ücreti yok

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Dolar bugün ne kadar?

Benzin ve motorin fiyatları

Merkez Bankası'nın yıl sonu dolar ve enflasyon tahmini belli oldu

Kamuda tasarruf dönemi başladı! İşte madde madde yeni tedbirler

Kocaeli’de simite bir zam daha yolda

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Kocaelispor yöneticisinin locasından Sakaryaspor'a destek

Hodri Meydan’dan organizasyon çağrısı

Kocaelispor’da ikinci Ertuğrul Sağlam dönemi

Kocaelispor’da Mustafa Gürsel ile yollar ayrıldı

Maç günü hava nasıl olacak, yağmur yağacak mı?

KS Store ve Passolig'de bilet satışları devam ediyor

Türkiye Drift Şampiyonası için geri sayım başladı

Olağanüstü maça Olağanüstü ilgi!

Arda Güler için söylenen sözler herkesi şaşkına uğrattı! ”Bu çocuk serseri”

Sakarya maçına akın var: O biletler 2 saatte tükendi!

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 36 32 1 3 65 99
2.Fenerbahçe 36 29 1 6 61 93
3.Trabzonspor 36 19 13 4 16 61
4.İstanbul Başakşehir 36 17 12 7 11 58
5.Beşiktaş 36 16 13 7 6 55
6.Kasımpaşa 36 15 14 7 -4 52
7.Sivasspor 37 13 12 12 -8 51
8.Alanyaspor 36 12 10 14 3 50
9.Rizespor 36 14 15 7 -8 49
10.Antalyaspor 37 12 13 12 -5 48
11.Adana Demirspor 37 10 13 14 -3 44
12.Samsunspor 36 11 16 9 -8 42
13.Kayserispor 36 11 14 11 -12 41
14.Konyaspor 36 9 14 13 -11 40
15.Ankaragücü 36 8 13 15 -4 39
16.Gazişehir Gaziantep 36 10 18 8 -10 38
17.Fatih Karagümrük 36 9 17 10 -3 37
18.Hatayspor 36 8 15 13 -9 37
19.Pendikspor 36 9 18 9 -30 36
20.İstanbulspor 37 4 26 7 -47 16

YAZARLAR