Doç. Dr. Neslihan Yaprak Barıt, HPV virüsünün baş ve boyun kanserlerindeki etkisinin hızla arttığını belirterek, erken teşhis ve aşının hayati önem taşıdığını söyledi.
Geçmişte daha çok ileri yaşlarda ve uzun süre sigara-alkol kullanımına bağlı gelişen baş-boyun kanserleri, artık gençlerde, sigara içmeyenlerde ve kadınlarda da görülme sıklığıyla dikkat çekiyor. Bu değişimin en önemli nedeninin HPV olduğunu belirten Memorial Antalya Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Neslihan Yaprak Barıt, HPV virüsünün baş-boyun kanserlerine etkisi hakkında önemli bilgiler paylaştı.
HPV virüsü boğaz kanserlerinin başlıca nedeni hâline geldi
Cinsel yolla bulaşan HPV’nin oral temasla ağız-boğaz bölgesine kolayca geçtiğini belirten Doç. Dr. Barıt, virüsün dil kökü, bademcik, yutak ve gırtlakta yerleşerek yıllar sonra kansere yol açabildiğini ifade etti. Barıt, günümüzde boğaz (orofarenks) kanserlerinin yüzde 70-80’inin HPV kaynaklı olduğunu, bazı merkezlerde bu oranın yüzde 90’a kadar çıktığını vurguladı. Doç. Dr. Barıt, hiç sigara içmemiş 40-50 yaş arası kişilerde bile HPV pozitif boğaz kanserinin giderek arttığına dikkat çekti.
"HPV yıllarca belirti vermeden gizlenebilir"
100’den fazla HPV tipi bulunduğunu belirten Doç. Dr. Barıt, Tip 16 ve Tip 18’in en tehlikeli, kanser yapan türler olduğuna işaret etti. Barıt, virüsün birçok kişide yıllarca belirti göstermeden vücutta kalabileceğini, bağışıklık zayıfladığında ise kanserleşme sürecinin hızlanabileceğini söyledi. Erken teşhisin bu kanserlerde sağ kalımı çok ciddi oranda artırdığına dikkat çeken Barıt, "2-3 haftadan uzun süren şu belirtilerde mutlaka doktora başvurulması gerekiyor" dedi.
Dr. Barıt, ayrıca geçmeyen boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü, boyunda sert şişlik, tek taraflı kulak ağrısı, 3 haftayı aşan ses kısıklığı, ağızdan kan gelmesi, nedensiz kilo kaybının da bunların belirtileri olduğunu belirtti.
En etkili koruma: HPV aşısı
HPV’ye bağlı baş-boyun kanserlerinin büyük kısmının aşıyla önlenebilir olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Barıt, hem kız hem erkek çocuklarının mutlaka aşılanması gerektiğini söyledi. "Aşı takvimi ise 9-14 yaş 2 doz, 15-26 yaş 3 doz, 27-45 yaş. Aşı hâlâ fayda sağlamaktadır" diyen Barıt, HPV’nin sadece kadınları değil, erkekleri de ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguladı.
Korunmak için öneriler
Doç. Dr. Barıt, HPV’den ve HPV’ye bağlı baş-boyun kanserlerinden korunmak için şu önerilerde bulundu:
"Çocuklar ve yetişkinler için HPV aşısı ihmal edilmemelidir. Cinsel ilişkide prezervatif kullanımı tercih edilmelidir. Çok partnerli ilişkiden kaçınılmalıdır. Sigara ve aşırı alkol tüketimi bırakılmalıdır. Düzenli ağız ve diş bakımı yapılmalıdır. Uzun süren boğaz şikâyetlerinde vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurulmalıdır."
