• BIST 100

    10643,58%3,14
  • DOLAR

    32,20% -0,22
  • EURO

    34,90% -0,22
  • GRAM ALTIN

    2504,01% 1,55
  • Ç. ALTIN

    3989,88% 1,04

ABD-Suudi Arabistan ilişkilerindeki ittifak modeli değişiyor mu?

Kovid-19 salgını ve Suudi Arabistan ile Rusya arasındaki petrol fiyatları konusundaki anlaşmazlık ABD'deki kaya petrolü sektörünü de olumsuz etkiledi. ABD Kongresinde Riyad'ın ABD ekonomisine ciddi zarar verdiği yönündeki eleştirilerin dozu da arttı.

DÜNYA 15.05.2020 14:10:00 0
ABD-Suudi Arabistan ilişkilerindeki ittifak modeli değişiyor mu?

ABD ile Suudi Arabistan arasında uzun yıllara dayanan güvenlik ve petrol eksenli ilişkiler son dönemde yeni bir sınavdan geçiyor.

Suudi Arabistan, tüm Müslümanlar için kutsal olan Mekke ve Medine'nin sınırları içinde bulunmasından dolayı kurulduğu 1932'den bu yana İslam aleminin ağırlık merkezi olarak görüldü.

Suudi Arabistan ayrıca büyük petrol rezervi keşifleri ile bölgesel ve uluslararası anlamda siyasi ve ekonomik önemini ve nüfuzunu artırdı.

Yaklaşık 75 yıla dayanan Suud-ABD ilişkileri birçok kez sıkıntılarla karşı karşıya geldi. Ancak iki ülke yönetimi de ilişkilerde ortaya çıkan sorunları aşmada başarılı oldu. Bu sıkıntıları aşmalarını iki ülkenin birbirine olan ihtiyacı ve hayati öneme sahip çıkarları da dayatıyordu.

On yıllar içinde ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin çehresini değiştiren birçok gelişme oldu. Örneğin ABD'nin 2019'da günlük yaklaşık 13 milyon varil petrol üretimi yapması ve dünyanın en büyük ham petrol üreticisi olmasıyla Suudi Arabistan petrolü Washington açısından eski önemini yitirdi.

ABD ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler, Suud petrolünün yıllarca ABD'nin gereksinimlerini özgür ve güvenli bir şekilde karşılaması, terörizmle mücadelede iş birliği ve Yemen'deki iç savaşta askeri iş birliğinin yanı sıra Suud politikalarının ABD'nin bölgedeki politikalarıyla uyumlu olması üzerine inşa edildi.

ABD ile Suudi Arabistan arasında 7 yılda 139 milyar dolarlık silah anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump, 2017'de göreve gelmesinin ardından ilk yurt dışı ziyaretini gerçekleştirdiği Suudi Arabistan'da yaklaşık 100 milyar dolarlık silah anlaşmasına imza attı. Ayrıca iki ülke arasında on yıl içinde gerçekleşmesi beklenen toplam 370 milyar dolarlık anlaşma yapıldı.

Araştırmalara göre, ABD ile Suudi Arabistan 2009-2016 yıllarında 139 milyar dolar değerinde silah satış anlaşması imzaladı.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verileri, küresel askeri harcamaların 2019'da 1,9 trilyon dolar olduğunu ve bunun yüzde 62'sinin ABD, Çin, Hindistan, Rusya ve Suudi Arabistan'a ait olduğunu ortaya koydu. 

ABD'nin en büyük silah müşterisi olan Suudi Arabistan 2018'de askeri harcamalarda 3'üncü sırada yer alırken, 2019'da 5'inci sıraya geriledi. Ayrıca Riyad'ın bu pahalı silah ve ekipmanların kullanımı için halen askeri eğitmenlere ihtiyacı olduğu biliniyor.

Yakın zamana kadar Başkan Trump, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi ve Yemen'deki savaşa ilişkin geniş eleştirilere rağmen ülkesinin Suudi Arabistan ile ilişkisini savunuyordu.

Batı'nın raporlarına göre, Suudi Arabistan, Yemen'deki savaşta aylık 4 milyar dolar harcıyor. Bu da bölgede istikrarı sağlamak için Mısır ve Ürdün gibi bölge ülkelerine destek verme gücünü etkiliyor.

Resmi rakamlar bilinmiyor ancak raporlar, Yemen savaşının ilk üç senesinde zararın 100 milyar doları aştığına işaret ediyor.

ABD Kongresinde Suudi Arabistan eleştirilerinin dozu arttı

ABD Kongre üyeleri Washington yönetiminin, daha önce ABD'nin bölgedeki en güvenilir müttefiki olarak gördükleri Riyad ile ilişkilerinde izlediği siyaseti eleştiriyor.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ve Suudi Arabistan ile Rusya arasındaki petrol fiyatları konusundaki anlaşmazlık ABD'deki kaya petrolü sektörünü de olumsuz etkiledi. Riyad'ın ABD ekonomisine ciddi zarar verdiği gerekçesiyle eleştirilerin dozu da arttı.

ABD medyasında 7 Mayıs'ta Washington'un İran’dan gelen tehditlere karşı bölgedeki askeri varlığını artırmaya başlamasından sadece birkaç ay sonra iki Patriot bataryasında görev yapan yaklaşık 300 ABD askerin Suudi Arabistan’dan geri çekeceği haberleri yer aldı.

Washington'un söz konusu askerleri Suudi Arabistan'ın milli petrol şirketi Saudi Aramco'nun petrol tesislerine yapılan saldırılardan sonra ülkenin hava savunma gücünü takviye etmek amacıyla gönderdiği biliniyor.

ABD temsilcileri kendi petrollerine savaş açan Suudi Arabistan'da yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri ve hava savunma sistemleri bulundurulmasına tepki gösteriyor.

Suudi Arabistan ve Rusya arasındaki petrol fiyatları konusunda savaş, 11 Nisan'da ABD petrol fiyatlarının, görülmemiş bir düşüşle varili 37 doların altına gerilemesine neden oldu.

Kongre üyeleri, petrol sektörüne zarar veren Suudi Arabistan ile ABD arasındaki stratejik ittifak ilişkisi modelinde değişikliğe gidilmesi talebinde bulunuyor.

Bazı gözlemciler ise Trump'ın Suudi Arabistan'daki askerlerin varlığını, petrol fiyatları savaşı arasında bağlantı kurmasıyla Riyad'ın iki ülke arasındaki derin ittifak ilişkisine halel getirmeksizin ABD'nin çıkarları ile uyumlu bir şekilde petrol politikalarını yeniden gözden geçirmek zorunda kaldığını savunuyor.

Suudi Arabistan birçok ekonomik krizde ekonomik sektörün karşılaşabileceği sorunların önüne geçebilmek amacıyla önlemler almıştır.

Birçok Suudi yetkili açıklamalarında Suudi Arabistan'ın petrol fiyatları veya başka konularda aldığı kararların, başka ülkelerin çıkarlarına göre değil, kendi çıkarlarına hizmet edecek şekilde verildiğini belirtti.

ABD'nin Suud petrolünü korumaya ihtiyacı olup olmadığı sorusu gündemde

Ancak son haftalarda Suudi Arabistan ve Rusya arasındaki petrol savaşı, Trump'ın Riyad'a karşı duruşunda bir dönüm noktası oldu ve ABD'nin halen büyük bir kısmı ABD ve Avrupa ülkelerine değil de Çin ve diğer Asya ülkelerine satılan Suud petrolünü korumaya ihtiyacı olup olmadığı sorusunu gündeme getirdi.

ABD'de Washington gibi demokratik bir güç ile dini özgürlük, kadın hakları ve ifade özgürlüğü değerlerini paylaşmayan bir ailenin yönettiği Riyad arasındaki ilişkileri, tekrarlayan terörü destekleme suçlamaları ile yeniden değerlendirme çağrıları bulunuyor.

Bununla birlikte, uzmanlar Riyad'ın Beyaz Saray'la ilişkileri en azından mevcut aşamada sağlam olduğu için ABD Kongresinde Suudi Arabistan'a karşı ortak bir tutum almanın zor olduğunu savunuyor.

ABD Başkanı Trump ile Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, 8 Mayıs'ta küresel enerji piyasalarındaki gelişmeleri ele aldıkları bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Beyaz Saray, görüşmede iki ülkenin ortak savunma gücünün vurgulandığını ve iki liderin, küresel enerji piyasalarındaki istikrarın önemi konusunda da mutabık kaldığını açıklamıştı.

ABD-Suudi Arabistan ilişkilerine karşı çalışan önemli etki merkezleri olmasına rağmen, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray, Suudi Arabistan'la petrol üretimi konusunda anlaşmazlıkların yaşandığı bir atmosferde dahi ikili ilişkilerin gücünü ve iki ülke arasındaki savunma ortaklığının önemini vurgulamaya devam etti.

Bununla birlikte, ABD ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin derin anlaşmazlıklara evrileceği yönünde tahminde bulunmak için çok erken çünkü her iki taraf da "geçici krizlerle" başa çıkmada açıkça esneklikler gösterebiliyor.

Ancak dünyanın gelecek birkaç ay veya birkaç yıl içinde uzun zamandır devam eden ve güvenliğin korunmasına karşılık petrolün güvenle akışının sağlanmasına yoğunlaşan ABD-Suud stratejik ortaklığının çöküşünün başlangıcına şahit olması da uzak bir ihtimal değil.   

AA


Blog Geliştirme İpuçları: Daha Etkili Bloglar Oluşturmanın Yolları

Malmüdürlükleri kapatılıyor

Alkolden ayakta duramadı, ’Tansiyonum var’ dedi

Gebze'de özel hastanede skandal! Acile gelen hastaya para sorup 112 ekibini içeri almadılar

İhbar üzerine gidilen evde patlama: 5'i jandarma personeli 7 yaralı

KYK yurtları emeklilere açılıyor! 1 ay boyunca bedava olacak

Kamu personeli için yeni dönem! Fazla mesai ücreti yok

Devlet Bahçeli, Bu insanları parça parça ederek küçültmenin bir manası yok

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Sevil Gökgöz İle Soyleşiler...

Sabiha Gökçen Havalimanı satılıyor mu?

Bungalov bahçesinde silahla vuruldu

24 yaşındaki genç kız kalbine yenildi!

Hikmet Erenkaya'dan, Tahir Büyükakın’a ziyaret

Başkan Ömeroğlu’ndan 19 Mayıs mesajı

Engelsiz Bahar Şenliğinde Engeller Aşıldı

Başkan Çiftçi’den 19 Mayıs mesajı

Sağlığın için dikkat et; Sivrisinekler durgun sularda ürer

Billur İplik Ürün Çeşitleri

Vali Yavuz Başkanlığında "Tasarruf Tedbirleri" Görüşüldü

GEBZE BAYRAM ÇÖREĞİ TOBB’DA BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ

Başkan Büyükgöz’ün 19 Mayıs Tebrik Mesajı

Marmaray'da intihar! Kendini raylara bırakan kadın yaşamına son verdi

Kobani Davası'nda 42 yıl hapis cezasına çarptırılan Selahattin Demirtaş'tan ilk açıklama

Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA): Çevresel Etkilerin Analizi ve Sürdürülebilirlik İçin Bir Araç

Gebze Belediye Başkan Yardımcıları ve müdürleri nihayet belli oldu! Yeni dönemin yönetim kadrosu kriz yarattı

İzmit’in eniştesi, Erkan Yolaç vefat etti

Tarımsal Üretim Bahçesi’nde yazlık sebze üretimi başladı

Bakan Işıkhan'dan emeklilere net mesaj

Kocaeli’de son kullanma tarihi geçmiş ürün satan marketlere ceza

Yükleniyor

İsrail, Gazze'deki Cibaliye Mülteci Kampı'na saldırdı! Çok sayıda ölü ve yaralı var

Swiss Transporte, Zürih'te Nakliyede Çevre Dostu Çözümler Geliştiriyor

Almanya İşçi Vizesi: Kariyerinizi Uluslararasılaştırmanın Kapıları

Yurt Dışında İş Bulmak Kolay Mıdır?

Dünya liderlerinin gözünün içine baka baka söyledi: Artık sizden bıktık

Havuzdan bulaşan 'beyin yiyen amip' 16 aylık çocuğu öldürdü

Halk sokaklara indi, belediye başkanının evini basıp ateşe verdiler

İspanya Kargo Gönderimi

Avrupa Parlamentosu'ndan, AB'ye katılım süreci ile ilgili skandal Türkiye raporu

"Sessiz katil" olarak biliniyor, tek bir lokması hasta ediyor

Devlet Bahçeli, Bu insanları parça parça ederek küçültmenin bir manası yok

Sabiha Gökçen Havalimanı satılıyor mu?

24 yaşındaki genç kız kalbine yenildi!

Hikmet Erenkaya'dan, Tahir Büyükakın’a ziyaret

Kobani Davası'nda 42 yıl hapis cezasına çarptırılan Selahattin Demirtaş'tan ilk açıklama

Gebze Belediye Başkan Yardımcıları ve müdürleri nihayet belli oldu! Yeni dönemin yönetim kadrosu kriz yarattı

İzmit’in eniştesi, Erkan Yolaç vefat etti

Tarımsal Üretim Bahçesi’nde yazlık sebze üretimi başladı

Bakan Işıkhan'dan emeklilere net mesaj

Dilan Polat ve Engin Polat için karar

MHP lideri Bahçeli, Özgür Özel'i öve öve bitiremedi

Yeniden Refah Partisi Kocaeli, temayülle il başkanını değiştirecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ili işaret etti: Yanlış aday yüzünden kaybettik

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan köklü değişim sinyali

MHP'nin bayramlaşacağı dört parti belli oldu

Özgür Özel, “Kimsenin gözünün yaşına bakmam”

Lütfü Türkkan’dan Meral Akşener’e: Kararını gözden geçir

Erbakan talimat vermişti! Yeniden Refah Partisi kazandığı belediyelere tabelaları astı

Seçim yenilgisi sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan talimat!

Ne Özel ne de İmamoğlu faktörü! Kılıçdaroğlu, seçimdeki başarıyı 3 nedene bağladı

Malmüdürlükleri kapatılıyor

KYK yurtları emeklilere açılıyor! 1 ay boyunca bedava olacak

Kamu personeli için yeni dönem! Fazla mesai ücreti yok

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Dolar bugün ne kadar?

Benzin ve motorin fiyatları

Merkez Bankası'nın yıl sonu dolar ve enflasyon tahmini belli oldu

Kamuda tasarruf dönemi başladı! İşte madde madde yeni tedbirler

Kocaeli’de simite bir zam daha yolda

Dolar bugün ne kadar?

Kocaelispor yöneticisinin locasından Sakaryaspor'a destek

Hodri Meydan’dan organizasyon çağrısı

Kocaelispor’da ikinci Ertuğrul Sağlam dönemi

Kocaelispor’da Mustafa Gürsel ile yollar ayrıldı

Maç günü hava nasıl olacak, yağmur yağacak mı?

KS Store ve Passolig'de bilet satışları devam ediyor

Türkiye Drift Şampiyonası için geri sayım başladı

Olağanüstü maça Olağanüstü ilgi!

Arda Güler için söylenen sözler herkesi şaşkına uğrattı! ”Bu çocuk serseri”

Sakarya maçına akın var: O biletler 2 saatte tükendi!

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 36 32 1 3 65 99
2.Fenerbahçe 36 29 1 6 61 93
3.Trabzonspor 36 19 13 4 16 61
4.İstanbul Başakşehir 36 17 12 7 11 58
5.Beşiktaş 36 16 13 7 6 55
6.Kasımpaşa 36 15 14 7 -4 52
7.Sivasspor 37 13 12 12 -8 51
8.Alanyaspor 36 12 10 14 3 50
9.Rizespor 36 14 15 7 -8 49
10.Antalyaspor 37 12 13 12 -5 48
11.Adana Demirspor 37 10 13 14 -3 44
12.Samsunspor 36 11 16 9 -8 42
13.Kayserispor 36 11 14 11 -12 41
14.Konyaspor 36 9 14 13 -11 40
15.Ankaragücü 36 8 13 15 -4 39
16.Gazişehir Gaziantep 36 10 18 8 -10 38
17.Fatih Karagümrük 36 9 17 10 -3 37
18.Hatayspor 36 8 15 13 -9 37
19.Pendikspor 36 9 18 9 -30 36
20.İstanbulspor 37 4 26 7 -47 16

YAZARLAR