• BIST 100

    9889,04%1,77
  • DOLAR

    32,57% 0,27
  • EURO

    34,99% 0,08
  • GRAM ALTIN

    2459,92% 0,99
  • Ç. ALTIN

    4013,30% 0,54

Bir ilim abidesi: Mehmed Fuad Köprülü

Türk halk edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla tanınan, tarihçi, edebiyatçı, araştırmacı ve politikacı Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü, vefatının 53'üncü yılında anılıyor.

KÜLTÜR - SANAT 28.06.2019 12:41:00 0
Bir ilim abidesi: Mehmed Fuad Köprülü

Bir ilim abidesi: Mehmed Fuad Köprülü

Türk halk edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla tanınan, tarihçi, edebiyatçı, araştırmacı ve politikacı Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü, vefatının 53'üncü yılında anılıyor.

 anasayfa > Kültür Sanat 27.06.2019  Fatih Türkyılmaz  İstanbul   

Türk halk edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla tanınan tarihçi, edebiyatçı, araştırmacı ve politikacı Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü, vefatının 53. yılında anılıyor.

Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa’nın soyundan gelen Köprülü, 4 Aralık 1890'da İsmail Faiz Bey ile Hatice Hanım'ın çocukları olarak İstanbul'da dünyaya geldi.

Yerebatan semtinde bulunan Ayasofya Merkez Rüşdiyesi'ni bitirdikten sonra Mercan İdadisi'ne giren Köprülü, erken yaşında şiir yazmaya başladı. Basılan ilk şiiri, 1905'te 2. Abdülhamid Han için yazdığı methiye oldu.

Hukuk Mektebi'ni yarıda bıraktı

Edebiyat ve tarih alanında ilerlemek için hukuk öğrenimini yarıda bırakan Köprülü, 1909'da "Fecr-i Ati" topluluğuna katıldı. Şiirleri ve çeşitli konular üzerine makaleleri "Mehasin" ve "Servet-i Fünun" dergileriyle "Tanin" gazetesinde yayımlanan Köprülü, bu yıllarda "milli edebiyat" ve "yeni lisan" akımlarına karşı yazılar kaleme aldı.

Hukuk öğrenimini bıraktığı için eleştirilere maruz kalan Köprülü, bir söyleşisinde bu durumu şu şekilde anlattı:

"İmtihanlarımda gayet muvaffak oldum lakin büyük bir hayal kırıklığı ile karşılaştım. Tedrisat, son derecede fena idi. Benim talebesi bulunduğum 1907 Darülfünunu bir alemdi. İslam hukukunu okutan hocalardan istifade etmediğimi söyleyemem. Ancak, yeni Avrupa ilimlerini okutanlar lisan bilmezlerdi. Ellerine geçmiş yalan yanlış tercemelerden, eminim kendileri de bir şey anlamayarak, ders verirlerdi ki ben bu eserleri, elimde bulunan asıllarından okumayı tercih ederdim. Fransızcayı hocalarımdan daha iyi biliyordum, hatta bazı dersleri, bazı bahisleri, onlardan daha çok önce ve daha iyi öğrenmiştim. Hukuk’ta fazla kalmak, zaman kaybetmekten başka bir şey değildi."

Okulu bırakmasının ardından kendi kendisini yetiştirmeye karar veren ve Mercan, Kabataş, Galatasaray ve İstanbul liselerinde, 1910-1913 arasında Türkçe ve edebiyat hocalığı yapan Köprülü, 1913'te Halit Ziya Uşaklıgil'den boşalan İstanbul Darülfünunu'nda "Türk Edebiyatı Tarihi" müderrisliğine getirildi.

Birçok uluslararası kongreye Türkiye temsilcisi olarak katıldı

Köprülü, Türk Derneği, Türk Yurdu Cemiyeti ve Türk Ocağı'nın azaları arasında yer alırken, Ziya Gökalp çevresine girdikten sonra "milli edebiyat" akımını benimsedi.

Bu yıllarda Türk tarihinin ilk dönemlerine kadar inerek, ilk Türk topluluklarının tarih ve edebiyatlarını inceleyen Köprülü, 1919'da basılan "Türk Edebiyatı'nda İlk Mutasavvıflar" kitabıyla Fransız, Alman, Macar ve Rus ilim adamları arasında tanınır hale geldi.

Köprülü, 1923'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi dekanı oldu ve "Türkiye Tarihi" adlı kitabını çıkardı.

Alan uzmanı olarak yurt içinde ve yurt dışında birçok bilimsel kuruluşun üyeleri arasına alındı ve bu kuruluşların toplantılarına katılan Köprülü, 1923’ten itibaren Paris, Bakü, Oxford, Harkov ve Londra’da düzenlenen çeşitli kongrelerde Türkiye temsilcisi olarak bulu­ndu.

Maarif Vekaleti Müsteşarlığı'na 1924’te getirilen Köprülü, 8 ay süren bu müsteşarlığı sırasında, bu vekalet teşkilatında teklifleriyle köklü değişiklikler yapılmasını sağladı. Türkiyat Mecmuası'nı 1925'te yayımlamaya başlayan Köprülü, 1928'de o zamanki adıyla "Türk Tarih Encümeni" olan Türk Tarih Kurumu'nun başkanlığına seçildi.

Köprülü, pek çok uluslararası kongreye Türkiye temsilcisi olarak katılırken, 1932-1934'de "Divan Edebiyatı Antolojisi"ni yayınladı ve 1933'te "ordinaryüs profesör" unvanını aldı.

"Türkiye'de ilim alanında artık bir Köprülü Mektebi kurulmuştur"

Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi'nde doktora yaptırdığı ilk öğrencisi olan Osman Turhan'ın "Bir ilim abidesi göçtü. Bir fikir kahramanı çöktü. Ancak Türkiye'de ilim alanında artık bir Köprülü Mektebi kurulmuştur." sözleriyle anlattığı Mehmed Fuat Köprülü, Türk edebiyatı ve Türk halk edebiyatıyla ilgili araştırmalar yaparak ardında birçok kitap ve makale bıraktı.

Köprülü, Paris’te "Türk Tetkikleri Merkezi"nde verdiği konferansların toplamı olan "Les Origines de L'Empire Ottoman" (Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu) kitabıyla da edebiyat dünyasında büyük yankı uyandırdı.

Hocalık mesleğine büyük tutkusu olan Köprülü, hislerini bir yazısında şu sözlerle anlattı:

"En çok hoşlandığım şey, talebelerimden birinin iyi bir eser yazmasıdır ki, bu bana sonsuz bir saadet verir. Hamdolsun, ara sıra da olsa, bu saadete ermek nasip oluyor. Dünyaya yeniden gelsem, yaşamaya yeni baştan başlasam, aynı yolda yürümekte bir Iahza tereddüt etmezdim."

Köprülü, Prof. Dr. Azmi Bilgin tarafından ise şu sözlerle anlatıldı:

"Onun eserleri hala geçerliliğini ve güvenilirliğini korumaya devam ediyor. Türk edebiyatının değişmeye başladığı ve Batı edebiyatına dönüştüğü bir dönemde, divan ve tekke edebiyatının unutulmaması, o dönem edebiyatçılarının da tanınması açısından büyük rol oynamıştır. Kendisi, Batıda eğitim almayan bir Osmanlı edebiyatçısı olduğu halde, modern ve bilimsel metodları da benimsemiştir." sözleriyle anlatıyor.

CHP'den Kars milletvekili olarak 1934'te siyasete adım atan Köprülü, 1936-1941 arasında Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi ve Siyasal Bilgiler Okulu'nda ders vermeye devam etti.

Türkiye'nin NATO'ya girişinde etkin rol oynadı

Celal Bayar, Adnan Menderes ve Refik Koraltan ile Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer alan Köprülü, 14 Mayıs 1950'deki seçimleri Demokrat Parti kazanınca Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi ve bu görevi 1956'ya kadar sürdürerek Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) girişinde etkin rol oynadı.

Demokrat Parti'den 1957'de istifa ederek aynı yıl Hürriyet Partisi'ne giren Fuat Köprülü, 27 Mayıs Darbesi'nin ardından 1961'de Yeniden Demokrat Parti ismiyle bir parti kurmasına izin verilse de parti logosunu Adalet Partisi'ne devrederek siyasetten çekildi.

Köprülü'ye, yürüttüğü siyasi görevleri dolayısıyla başta Fransa, Almanya, Arjantin ve Yugoslavya olmak üzere çeşitli ülkelerden 8 nişan, 4 fahri doktora ve 8 şeref üyeliği verildi.

Ankara'da 15 Ekim 1965'te, Türk Tarih Kurumu'ndan evine yürüyerek gittiği sırada trafik kazası geçiren Köprülü, tedavi gördüğü İstanbul Baltalimanı Hastanesi'nde, 28 Haziran 1966'da hayatını kaybetti.

Köprülü'nün cenazesi Bayezid Camisi'nde kılınan namazın ardından Çemberlitaş'ta, Köprülü Mescidi'ne bitişik olan aile kabristanına defnedildi.

Bazı eserleri

Köprülü, "Türk Tarihinin Ana Hatları", "Erzurumlu Emrah", "Edebiyat Araştırmaları", "Ali Şir Nevai", "Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri", "Demokrasi Yolunda", "Les Origines de L'Empire Ottoman", "Fuzuli Hayatı ve Eserleri", "Türk Tarih-i Dinisi", "Malumat-ı Edebiyye", "Türk Dilinin Sarf ve Nahvi", "Mektep Şiirleri", "Yeni Osmanlı Tarih-i Edebiyatı", "Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar", "Nasreddin Hoca", "Türk Edebiyatı Tarihi", "Türkiye Tarihi", "Bugünkü Edebiyat", "Hayat-ı Fikriye", "Azeri Edebiyatına Ait Tetkikler", "Milli Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşirleri ve Divan-ı Türk-i Basit", "Türk Saz Şairleri Antolojisi", "Türk Dili ve Edebiyatı Hakkında Araştırmalar", "Anadolu'da Türk Dili ve Edebiyatı'nın Tekamülüne Bir Bakış", "Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu", "Edebiyat Araştırmaları Külliyatı", "İslam ve Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları ve Vakıf Müessesesi", "Divan Edebiyatı Antolojisi", "Türk Saz Şâirleri Antolojisi", "Türk Edebiyatı Târihi I-II", "Tevfik Fikret ve Ahlakı" ve "Milli Kıraat" gibi çok sayıda esere imza attı.

 AA


İzmit Belediyesi’nin yeni kadrosu hazır

Büyükakın: Daha güzel bir Kocaeli için yeniden yola çıktık

Milli okçular Avrupa rekoru kırdı

Nihal Candan'a tahliye kararı

Bakan Mehmet Şimşek'in gözü makam araçlarında

PFDK’dan, Ümraniyespor ve Kocaelispor’a ceza

İsrail saldırısında öldürülen annesinin rahminden kurtarılan bebek hayatını kaybetti

Kişiye özel ilk cilt kanseri aşısı test ediliyor

Ticaret Bakanlığı IBAN kiralama ilanlarına karşı vatandaşları uyardı

Öğretmene yumruk atan veli tutuklandı

Yeni müfredat taslağı kamuoyunun görüşüne açıldı

İşte Hat 161'in yeni güzergahı! Hat 41 ile çalışacak...

Çayırova Belediyesi, Süper Lig için Gaziantep deplasmanında

Gölcük’teki atıl iş merkezi eğitim yuvası oldu

Bıyık, Gebze Belediyeler Birliği Başkanı oldu

Başkan Ömeroğlu’ndan muhtarlara: "Telefonlarınız 24 saat açık olsun"

Gebze’nin yeni merkezi hasta kabulüne başladı

Bugün hangi eczaneler nöbette?

Kocaeli'de hava durumu nasıl olacak?

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Yıl sonuna kadar 36 bin sözleşmeli sağlık personeli istihdam edilecek

"Hayatın İçindeyim" zirveye çıkardı

2 kız çocuğunu taciz ettiği iddiasıyla yargılanıyor

Derince yaza hazırlanıyor

Gündem olan görüntülerin sahibinden açıklama

Takla atan otomobilden burunları bile kanamadan çıktılar

Kar maskesi takıp 19 yaşındaki genci öldüren 2 şahıs tutuklandı

Komşusunu öldüren sanığa müebbet hapis talebi

Yükleniyor

İsrail, Gazze'deki Cibaliye Mülteci Kampı'na saldırdı! Çok sayıda ölü ve yaralı var

Swiss Transporte, Zürih'te Nakliyede Çevre Dostu Çözümler Geliştiriyor

Almanya İşçi Vizesi: Kariyerinizi Uluslararasılaştırmanın Kapıları

Yurt Dışında İş Bulmak Kolay Mıdır?

Dünya liderlerinin gözünün içine baka baka söyledi: Artık sizden bıktık

Havuzdan bulaşan 'beyin yiyen amip' 16 aylık çocuğu öldürdü

Halk sokaklara indi, belediye başkanının evini basıp ateşe verdiler

İspanya Kargo Gönderimi

Avrupa Parlamentosu'ndan, AB'ye katılım süreci ile ilgili skandal Türkiye raporu

"Sessiz katil" olarak biliniyor, tek bir lokması hasta ediyor

Nihal Candan'a tahliye kararı

Bakan Mehmet Şimşek'in gözü makam araçlarında

İsrail saldırısında öldürülen annesinin rahminden kurtarılan bebek hayatını kaybetti

Kişiye özel ilk cilt kanseri aşısı test ediliyor

Ticaret Bakanlığı IBAN kiralama ilanlarına karşı vatandaşları uyardı

Öğretmene yumruk atan veli tutuklandı

Yeni müfredat taslağı kamuoyunun görüşüne açıldı

Yıl sonuna kadar 36 bin sözleşmeli sağlık personeli istihdam edilecek

TCG Anadolu ilk kez NATO tatbikatında

Teknolojik yol İstanbul’da test ediliyor

MHP'nin bayramlaşacağı dört parti belli oldu

Özgür Özel, “Kimsenin gözünün yaşına bakmam”

Lütfü Türkkan’dan Meral Akşener’e: Kararını gözden geçir

Erbakan talimat vermişti! Yeniden Refah Partisi kazandığı belediyelere tabelaları astı

Seçim yenilgisi sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan talimat!

Ne Özel ne de İmamoğlu faktörü! Kılıçdaroğlu, seçimdeki başarıyı 3 nedene bağladı

Körfez'de seçim sonuçlarına yapılan itiraz reddedildi

İzmit Belediyesi’nin yeni meclis üyeleri belli oldu

Derinceliler, Atasoy Bilgin’e sandıkta şok yaşattı!!

Saide Arslan Çalışkan'dan, Nail Çiler, partilileri ve gazetecileri hedef alan zehir zemberek suçlamalar!

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

NakitCoins: Güvenli Kripto Para Alım Satım Platformu

Dolar bugün ne kadar?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Benzin ve motorin fiyatları

Benzin ve motorin fiyatları

Dolar - euro kaç TL?

Altın fiyatları ne kadar oldu?

Milli okçular Avrupa rekoru kırdı

PFDK’dan, Ümraniyespor ve Kocaelispor’a ceza

Çayırova Belediyesi, Süper Lig için Gaziantep deplasmanında

Play-Off tarihleri açıklandı

Kağıtspor'un genç judocuları zirvede!

Çayırova Belediyesi, Süper Lig için play-off oynayacak

Kocaelispor: "TFF tarafından gerekli disiplin soruşturmasının yapılması bir opsiyon değil, zorunluluktur"

TBL: Kocaeli BŞB Kağıtspor: 66 - Balıkesir Büyükşehir Belediyespor: 69

Kocaelili atletler Bursa’dan kupa ile döndü

Gölcük Belediyespor’un voleybol takımından önemli başarı

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 34 30 1 3 59 93
2.Fenerbahçe 33 27 1 5 57 86
3.Trabzonspor 33 17 12 4 13 55
4.Beşiktaş 33 15 12 6 6 51
5.İstanbul Başakşehir 33 14 12 7 6 49
6.Rizespor 33 14 13 6 -6 48
7.Kasımpaşa 33 13 13 7 -4 46
8.Antalyaspor 33 11 10 12 0 45
9.Alanyaspor 33 11 10 12 -3 45
10.Sivasspor 33 11 10 12 -5 45
11.Adana Demirspor 34 9 11 14 2 41
12.Samsunspor 33 10 14 9 -6 39
13.Ankaragücü 33 8 12 13 -3 37
14.Kayserispor 33 10 13 10 -10 37
15.Konyaspor 33 8 13 12 -13 36
16.Gazişehir Gaziantep 33 9 17 7 -13 34
17.Fatih Karagümrük 33 8 16 9 -5 33
18.Hatayspor 33 7 14 12 -9 33
19.Pendikspor 33 7 17 9 -31 30
20.İstanbulspor 33 4 22 7 -35 16

YAZARLAR